Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XI; No 2390

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

Przestrzenny zmysł powonienia mrówek (stereo-węch).

Niełatwo jest być pustynną mrówką i żyć na piaskowej pustyni, gdzie nie ma stałych optycznych punktów orientacyjnych i dookoła jest morze piasku, na dodatek z przemieszczającymi się ziarenkami. A na łowy czy w poszukiwaniu pokarmu trzeba oddalać się od gniazda, i to jak w przypadku omawianego gatunku tunezyjskich mrówek pustynnych (Cataglyphis fortis), nawet na 100 m. Po znalezieniu czegoś cennego, po pokonaniu bardzo skomplikowanej drogi, mrówka wraca prosto do gniazda. Jak to robi?

Uczeni postanowili sprawdzić mechanizm tej umiejętności. Wejścia do gniazd mrówek znakowali czterema substancjami zapachowymi w różnych konfiguracjach. Po jakimś czasie oznakowania przenosili w inne miejsce nieco oddalone od wejścia do gniazda. Powracające mrówki nie potrafiły odszukać gniazda. Taki sam wynik dawało poprzestawianie zapachów. Wywnioskowano z tego, że mrówki wytwarzają sobie zapachową mapę przestrzenną, którą posługują się przemieszczając się po pustyni. 
Wytworzenie zapachowej mapy otoczenia możliwe jest tylko przy pomocy obu czułków (antenek). Mrówki pozbawione jednej antenki są bezradne. 

Inne zwierzęta, takie jak szczury czy gołębie, a do pewnego stopnia i człowiek, mają również umiejętność określania kierunku gdzie znajduje się źródło zapachu, ale nie posługują się tym przy poruszaniu się czy lokalizacji gniazd. 


artystyczna prezentacja sposobu znakowania zapachem.

O węchu i dziurkach w nosie patrz tu i tu.

[QZE07::003];[QEP77::182]
No: 2390; w sieci: 14.4.2010

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter