Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok X; No 2273

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

 Bakterie olbrzymy a inne stworzenia.

O bakteriach zwykle myślimy, że są wszędzie, a nigdzie ich nie widać. Rzeczywiście, tak najczęściej jest. Bakterie, jednokomórkowe, bezjądrowe organizmy, prawie zawsze są maleńkie i przy ludzkiej zdolności rozdzielczej oka (około 0,2 mm) nie są widoczne. To tylko jedna z przyczyn dlaczego tak trudno się ich pozbyć. 
Wszędobylska Escherichia coli ma tylko 2 μm długości i zaledwie 0,5 μm szerokości (1 mm = 1000 μm). Mycoplasma pneumoniae, ta od zapalenia płuc, to maluch o wymiarach 0,1 na 0,25 μm. Treponema pallidum, piękny pod mikroskopem krętek blady, mniej piękny w życiu jako odpowiedzialny za syfilis, jest wąskim korkociągiem o grubości zaledwie 0,15 μm, ale stosunkowo długi, bo aż 10 do 13 μm. Achromatium oxaliferium, jedna z największych pospolitych bakterii ma wymiary do 100 na 45 μm. Największą ze znanych bakterii była do niedawna Epulopiscium fishelsoni o wymiarach do 700 μm długości i 80 μm średnicy, a więc na granicy widoczności gołym okiem. Ale oko tam nie sięga, żyje wyłącznie w przewodzie pokarmowym niezbyt pospolitych ryb i nie daje się hodować poza rybimi wnętrznościami. 
Do niedawna była największa, ponieważ kilka lat temu w osadach w zatoce Walvis Bay (Namibia) wykryto bakteryjnego olbrzyma. Jest to Thiomargarita namibiensis, proponuję polską nazwę - siarczysta małgorzata namibijska, bo takie mniej więcej znaczenie ma jej grecko-łacińska nazwa. Wymiary jej wynoszą 0,1 - 0,3 mm na 0,75 mm, więc jest widoczna gołym okiem. 

Jest to śliczne stworzonko budujące łańcuszkowe kolonie, przy tym poszczególne osobniki wyglądają jak perełki z powodu ziarenek siarki w ich wnętrzu. Stąd nazwa. Utlenia siarkowodór do siarki, która odkłada się w postaci ziarenek, a końcowym akceptorem elektronów są azotany. Jest więc to organizm mogący istnieć tylko w niewielu niszach ekologicznych. 
Dla porówniania - wymiary wirusów zazębiają się z wymiarami bakterii. Największe wirusy - mimiwirusy pasożytujące w amebach mają średnicę 400 do 800 nm (zależy czy liczyć filamenty) (1 μm = 1000 nm). Nieco większe bywają nawet mamawirusy. Najmniejsze wirusy i fagi są rzędu 20 nm.
Jeśli uznać, że wirusy nie należą do świata istot żywych, bakterie stanowiłyby najmniejsze, ale liczebnie dominujące formy życia na ziemi. Liczba ich o wiele rzędów wielkości przewyższa wszystkie pozostałe organizmy kuli ziemskiej. Jeśli jednak przyznać wirusom i fagom cechy życia, te z kolei liczebnie przewyższają liczbę bakterii i wszelkich innych istot żywych znowu o parę rzędów wielkości. 

Popatrzmy porównawczo:
Wirusy/fagi wymiarowo mieszczą się w zakresie od 20 nm do 800 nm;
bakterie  -  0,1 μm do 0,75 mm (750 μm);
zwierzęta (z pominięciem jednokomórkowców) mierzą od 0,14 mm do 33 m
 
[dla ciekawości - najmniejszy owad - Megaphragma caribea - błonkówka z Guadelupy;
największa istota żyjąca wszechczasów- Balaenoptera musculus- płetwal błękitny -33m.
Rozpiętość zaiste astronomiczna.

1 m  =   1.000 mm
1 mm = 1.000 μm
1 μm =  1.000 nm

 

[QZE06::028];[[QEP75::129];[QEP75::124]
Nr 2273; oprac. 3.12.2009

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter