Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok IX; No 2079
Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

 

Jedno zdumienie dziennie..

.
 

Światłowody gąbek.

Jesteśmy skłonni pysznić się tym, że jako korona wszelkiego stworzenia to my, ludzie, wymyśliliśmy najlepsze sztuczki techniczne i posługujemy się nimi na codzień. Tymczasem jednak, w miarę upływu lat okazuje się, że świat żywy we wielu aspektach technicznych wyprzedza nas, i robi to od wielu milionów lat. 
Weźmy światłowody. Kilka lat temu stwierdzono, że we wnętrzu gąbek żyjących na znacznej głębokości, gdzie zaledwie docierają ślady światła znad wody, i gdzie tylko bioluminescencyjne zwierzaki rozświetlają mroki, występują zielone glony. Co mogą one robić w tych mrokach?
Okazuje się, że gąbki, najprostsze beztkankowe wielokomórkowce, które od 400 milionów lat żyją na ziemi, potrafią dostarczyć swoim gościom pewne ilości energii świetlnej. A robią to przy pomocy światłowodów zbierających światło z dużej powierzchni i przenoszą je do miejsc, gdzie glony mogą fotosyntezować. 
Tak zwane gąbki krzemionkowe, których szkielet składa się z krzemionki, a więc ze szkła produkowanego na zimno, wytwarzają iglaste struktury o właściwościach światłowodów zwane spikulami. 

Spikule mogą mieć nawet 1 m długości i 2 cm średnicy, odznaczają się znaczną przeźroczystością i zachowują się jak światłowody, to znaczy światło które zostało do nich wprowadzone odbija się od ścianek światłowodu nie wydobywając się po drodze na zewnątrz. Dzieje się tak dlatego, że ich współczynnik załamania światła wynosi około 1,49 i jest wyższy od współczynnika wody (1,37). Przy tym jest bardzo bliski współczynnikowi załamania współczesnych światłowodów technicznych. Poszczególne spikule zaopatrzone są w struktury zapewniające skuteczne zbieranie światła.  

Budowa spikul i ich 'łapaczy' światła

    Budowa gąbki i rozmieszczenie spikul.

U podstaw spikul, gdzie następuje wyciek światła z światłowodu, często znajdują się glony. Nie jest jeszcze w pełni jasne znaczenie ewolucyjne tej specyficznej, wspartej biotechnologią symbiozy. Badania są w toku. 
Można jednak zaryzykować twierdzenie, w nawiązaniu do poprzednich rozważań o widzeniu świata, że spikule to sposób 'widzenia' świata opanowany przez gąbki dla troficznych korzyści.

A mówiąc o 'koronie stworzenia', jak dotąd tylko niektóre zastosowania radiotechniki nie wykryliśmy u zwierząt. Nawet 'pokojowe' wykorzystanie energii jądrowej znają bakterie od wielu set milionów lat...

[QZE04::073];[QEP63::312];[QEP64::033]5,6
No: 2079; w sieci: 3.12.2008

 
.

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

v.56

  Site Meter