Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok IX; No 2027

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Pechowa autopsja wielkiego anatoma. 

Wezaliusz (Andreas van Wesel Vesalius) urodził się w roku 1514 w brukselskiej rodzinie lekarzy i farmaceutów. Studiował w Lowanium i w Paryżu, miał okazję zapoznać się z medycyną arabską, ale najbardziej fascynowała go anatomia. Szczytowym jego osiągnięciem było wspaniałe, siedmiotomowe dzieło "De humani corporis fabrica", z nowatorskimi ilustracjami wykonanymi prawdopodobnie w pracowni Tycjana przez jego ucznia Jana van Calcar. Dzieło wydane w r. 1543 zadedykowane było cesarzowi Karolowi V, któremu Wezaliusz służył. U szczytu naukowej kariery przyjął stanowisko lekarza hiszpańskiego króla Filipa II, syna Karola V. Jego odkrywcze podejście do medycyny, a szczególnie do anatomii człowieka, uczyniło mu wielu wrogów w ówczesnym świecie lekarskim, ponieważ podważył zasady medycyny opartej na dziełach Galena. 
Właśnie w Hiszpanii zdarzył mu się przykry wypadek. Jako niezwykle ustosunkowany medyk, miał dostęp do ciał zmarłych celem przeprowadzania autopsji. W czasie kiedy 'miał na warsztacie' pewnego hiszpańskiego arystokratę, ten nagle odżył, a potem zupełnie wyzdrowiał. Nie mógł jednak podarować Wezaliuszowi jego błędu i oskarżył go do Inkwizycji. A była to wielce niebezpieczna sprawa stanąć przed wszechmocną Inkwizycją hiszpańską. Wedle niepotwierdzonych (albo zatartych danych), Wezaliusz został skazany na śmierć. Los chciał, że wkrótce sam Inkwizytor także obudził się pod nożem innego anatoma, ale już nie odzyskał zdrowia. 
Wedle innych danych Wezaliusz uniknął wyroku, ale został skłoniony do podróży do Ziemi Świętej w r. 1564. W podróży powrotnej, w wyniku niepomyślnych wiatrów na Morzy Jońskim, statek rozbił się na wyspie Zakynthos, gdzie Wezaliusz wkrótce zmarł w takiej biedzie, że gdyby jakiś dobroczyńca nie pokrył kosztów pochówku, ciało jego oddano by zwierzętom..
Dzieła anatomiczne Wezaliusza odznaczły się niezwykłą dokładnością biologiczną i ...artyzmem. Do dziś uchodzą za mistrzowskie opracowanie anatomii człowieka. 

Il. z 'De Corporis Humani Fabrica'

[QZE02::082];ART35003p104;[QNK27::020];EB;[QEP54::009]
No: 2027; w sieci: 1.10.2008