Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok IX; No 2023

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Ameryksńska publikacja z roku 1944 
o Powstaniu w Getcie Warszawskim
(wędrówki po sieci)

S. Mendelsohn

The Battle of the Warsaw Ghetto

The Yidish Scientific Institute - YIVO
535 WEST 123rd Street
New York 27, N. Y.,

1944

Broszura, 29 str, 
ze zbiorów Uniwersytetu w Teksasie
znajduje się w sieci w formacie pdf (19 Mb)
pod tym adresem.

Z Informacji wstępnej Dyrektora Badań Żydowskiego Instytutu Naukowego (YIVO) w Nowym Jorku dowiadujemy się, że jest to referat wygłoszony podczas XVIII dorocznej konferencji Instytutu 9 stycznia 1944 roku. Rzecz została wydana w yidisz i po angielsku. Autorem jest znany przedwojenny działacz warszawski, członek Zarządu Instytutu. A sam Instytut powstał w Wilnie w roku 1925. Celem jego były badania kwestii żydowskich w skali światowej ze szczególnym uwzględnieniem spraw socjologicznych. Z wybuchem wojny Dyrekcję Instytutu przeniesiono do Nowego Jorku, gdzie w roku 1942 nabyto obszerny budynek. 
Ciekawa to publikacja. Warto zwrócić uwagę na datę wygłoszenia referatu i jego dwujęzyczność. Zawarta jest też dokładna mapa getta zdjęta z przedwojennego planu Warszawy. Autor jest dobrze obeznany z polską prasą podziemną i często ją cytuje. Jest nawet polska fotokopia jednej strony 'Biuletynu Informacyjnego'. 

Cytat z 'Przez Walkę do Zwycięstwa' z 20.5.1943 (no 80):
"Naród polski, pełen chrześcijańskiego ducha nigdy nie wierzył w podwójną moralność i gardził diabelskimi anty-żydowskimi poczynaniami Niemców. Od 19 kwietnia 1943 Polacy obserwują bohaterską walkę z szacunkiem i współczuciem. Równocześnie nie mamy nic poza najgłębszym potępieniem hitlerowskich morderców. Zawsze wyrażaliśmy swoje najgłębsze potępienie niemieckich anty-żydowskich okropności. Uważamy za swój obowiązek udzielić rzeczowej pomocy." (str. 23)

Inny cytat:
"Ślemy braterskie pozdrowienia żydowskim robotnikom i inteligencji, którzy w obliczu nieuniknionej śmierci woleli umrzeć z bronią w ręku raczej, niż poddać się oprawcom.
Przyrzekamy uroczyście, że ich ofiara nie zostanie zapomniana. Będą oni jedną z heroicznych legend walczącej Polski. Będzie to wspólne dziedzictwo polskiego narodu, dziedzictwo które da mocną podstawę przyszłej odrodzonej Polski."

Amerykańskie środowiska żydowskie już w 1944 były dobrze poinformowane o losie Żydów okupowanej Polsce. 

[QZE04::038;[QCB22::008]
No: 2023; w sieci: 25.9.2008