| |
Leworęczność.
W zasadzie nasza kultura jest
praworęczna. I tak już jest od co najmniej kilkudziesięciu
tysięcy lat, pewnie od samego początku używania narzędzi.
Nie jest znana żadna kultura ludzka oparta o leworęczność.
Tradycja chrześcijańska, na której od wieków opierała
się obyczajowość europejska, wyraźnie jest 'praworęczna'.
Biblia wspomina ponad sto razy o prawej ręce, a tylko
25 razy o o ręce lewej, i to z dużą niechęcią.
Jezus, na wszystkich malowidłach, zawsze błogosławi prawą
ręką. Nie było żadnego papieża mańkuta, a
diabeł jest oczywiście leworęczny. W tradycjo żydowskiej, Maimonides wyliczał, jakim nie
powinien być rabin. Spośród stu wad, jedną była
leworęczność.
Nic dziwnego, że leworęczni w różnych społecznościach
i w różnych czasach byli przywoływani 'do porządku',
czasem bardzo drastycznie. Szczególnie dzieci, 'dla ich
dobra', poddawane były najróżniejszym zabiegom
wychowawczym. Zulusi w Afryce Południowej lewą rękę leworęcznego
dziecka wsadzali w dołek w ziemi, zasypywali ziemią i
zalewali gorącą wodą. Po takim zabiegu ręka była
tak poparzona, że dziecko musiało posługiwać się, jak należy,
prawą ręką. Niektóre plemiona afrykańskie stosowały
zasadę, że wódz plemienia nie mógł być mańkutem. W dawnych Indiach
Holenderskich (obecnie Indonezja) kolonizatorzy często
widzieli miejscowe dzieci z kompletnie uwiązaną i
unieruchomioną lewą ręką. Dawniej leworęczność w
szkołach Japonii i w Chinach była niedozwolona, a i w
naszych czasach w Europie, nawet w latach 1970-tych, obowiązek pisania prawą
ręką narzucano w szkołach Hiszpanii, Włoch, Jugosławii
i krajach 'zza Żelaznej kurtyny' (z wyjątkiem Czechosłowacji,
i chyba Polski). W Albanii po prostu pisanie lewą ręką
było nielegalne.
Nie jest prawdą, że leworęczność wynika z
przypadkowego przyjęcia przez dziecko zestawów
ruchowych preferujących lewą rękę.
Jak się okazuje, już w życiu płodowym, w dziesiątym
tygodniu, sprawa jest przesądzona i pozostaje tak na całe
życie. Wielokrotnie sprawdzono to skanując płody w łonie
matki w
momencie kiedy zabawiały się ssaniem kciuka..
Człowiek jest wyraźnie asymetryczny nie tylko pod
względem budowy wewnętrznej, ale też funkcji.
Statystyczne badania wykazują, że 91% osób to praworęczni,
81% to 'prawonodzy', 71% to 'prawooczni', a 51% to 'prawouszni'.
Przeprowadzono mnóstwo badań statystycznych na temat
IQ mańktów w porównaniu do praworęcznych. Wyniki nie
są jednoznaczne, jako że trudno tu przyjąć jakąś
obiektywną metodykę badań. Leworęczność ma jednak także negatywne konsekwencje.
Kobiety leworęczne 2,41 raza częściej zapadają na
raka piersi przed menopauzą.
Ciekawe, czy zapadalność na raka dałaby się zmienić w
wyniku 'wyleczenia' z leworęczności...
Nie słyszałem o takich badaniach..
[QZE03::096];[RIO66::043];[RIO43::002][RIO90::016];[QEP45::006];[QEP25::018];[QNK27::106]
No: 1964; w sieci:10.7.2008
|
|
