Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok IX; No 1964

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.
 

Leworęczność.

W zasadzie nasza kultura jest praworęczna. I tak już jest od co najmniej kilkudziesięciu tysięcy lat, pewnie od samego początku używania narzędzi. Nie jest znana żadna kultura ludzka oparta o leworęczność. Tradycja chrześcijańska, na której od wieków opierała się obyczajowość europejska, wyraźnie jest 'praworęczna'. Biblia wspomina ponad sto razy o prawej ręce, a tylko 25 razy o o ręce lewej, i to z dużą niechęcią. Jezus, na wszystkich malowidłach, zawsze błogosławi prawą ręką. Nie było żadnego papieża mańkuta, a diabeł jest oczywiście leworęczny. W tradycjo żydowskiej, Maimonides wyliczał, jakim nie powinien być rabin. Spośród stu wad, jedną była leworęczność.
Nic dziwnego, że leworęczni w różnych społecznościach i w różnych czasach byli przywoływani 'do porządku', czasem bardzo drastycznie. Szczególnie dzieci, 'dla ich dobra', poddawane były najróżniejszym zabiegom wychowawczym. Zulusi w Afryce Południowej lewą rękę leworęcznego dziecka wsadzali w dołek w ziemi, zasypywali ziemią i zalewali gorącą wodą. Po takim zabiegu ręka była tak poparzona, że dziecko musiało posługiwać się, jak należy, prawą ręką. Niektóre plemiona afrykańskie stosowały zasadę, że wódz plemienia nie mógł być mańkutem. W dawnych Indiach Holenderskich (obecnie Indonezja) kolonizatorzy często widzieli miejscowe dzieci z kompletnie uwiązaną i unieruchomioną lewą ręką. Dawniej leworęczność w szkołach Japonii i w Chinach była niedozwolona, a i w naszych czasach w Europie, nawet w latach 1970-tych, obowiązek pisania prawą ręką narzucano w szkołach Hiszpanii, Włoch, Jugosławii i krajach 'zza Żelaznej kurtyny' (z wyjątkiem Czechosłowacji, i chyba Polski). W Albanii po prostu pisanie lewą ręką było nielegalne.  
Nie jest prawdą, że leworęczność wynika z przypadkowego przyjęcia przez dziecko zestawów ruchowych preferujących lewą rękę. Jak się okazuje, już w życiu płodowym, w dziesiątym tygodniu, sprawa jest przesądzona i pozostaje tak na całe życie. Wielokrotnie sprawdzono to skanując płody w łonie matki w momencie kiedy zabawiały się ssaniem kciuka.. Człowiek jest wyraźnie asymetryczny nie tylko pod względem budowy wewnętrznej, ale też funkcji. Statystyczne badania wykazują, że 91% osób to praworęczni, 81% to 'prawonodzy', 71% to 'prawooczni', a 51% to 'prawouszni'.
Przeprowadzono mnóstwo badań statystycznych na temat IQ mańktów w porównaniu do praworęcznych. Wyniki nie są jednoznaczne, jako że trudno tu przyjąć jakąś obiektywną metodykę badań. Leworęczność ma jednak także negatywne konsekwencje. Kobiety leworęczne 2,41 raza częściej zapadają na raka piersi przed menopauzą. 
Ciekawe, czy zapadalność na raka dałaby się zmienić w wyniku 'wyleczenia' z leworęczności...
Nie słyszałem o takich badaniach..

[QZE03::096];[RIO66::043];[RIO43::002][RIO90::016];[QEP45::006];[QEP25::018];[QNK27::106]
No: 1964; w sieci:10.7.2008

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

  Site Meter