Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok IX; No 1962

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Odtworzenie zaginionej odmiany daktyla.

Zaczęło się na terenie wykopalisk w Masadzie w dolinie Jordanu, w pobliżu Morza Martwego. Masada droga jest Izraelczykom - tam, w zespole pałacowym zbudowanym przez znanego nam Heroda zwanego Wielkim, archeolodzy prowadzili w r 1963 wykopaliska. Między różnymi eksponatami znaleziono kilka nasion daktyli, zabezpieczono je, schowano wraz z innymi znaleziskami i .. zapomniano. Dopiero po ponad 40 latach przypomniano sobie o nasionach w ramach badań nad dawnymi roślinami medycznymi prowadzonymi przez Centrum Badawcze Medycyny Naturalnej w Jerozolimie. I tak w styczniu r. 2005, nie oczekując sukcesu,  wysiano jedno z nasion w sterylnej glebie po zasileniu hormonami roślinnymi i odpowiednią pożywką. Inne nasiona poddano badaniom wieku metodą radiowęgla. Wynik był zgodny z oceną archeologów. Nasiona pochodziły dokładnie z czasu oblężenia twierdzy Masada (r. 73). Wiek oznaczono z dokładnością ± 40 lat. 
Ku radości badaczy, po kilkunastu dniach pojawiły się delikatne listki, nieco mizerne, chlorotyczne, ale typowe dla daktyli odmiany judejskiej (Judean Date Palm - Phoenix dactylifera cv). Roślinę nazwano Metuzalemem. Obecnie to już dorodna roślina, jeszcze doniczkowa, ale zapowiadająca dobrze prawdziwą palmę daktylową.

Można oczekiwać, że za 3-4 lata palma zakwitnie, i wtedy okaże się, jakiej jest płci. Daktyle to rośliny dwupienne, noszą kwiaty albo żeńskie, albo męskie. Jeśli okaże się, że to 'samiec', szanse na odrodzenie owocującej odmiany zmaleją lub znikną. Uczeni marzą więc o tym, by była to roślinna 'samica'. Ale nawet jeśli pojawią się kwiaty żeńskie, i tak nie będzie odpowiedniego zapylacza. Trzeba będzie pójść na 'skundlenie' - zapylenie z użyciem pyłku roślin współczesnych. Ale czas pokaże. 
Daktyl to wspaniała roślina. W krajach arabskich uchodzi od niepamiętnych czasów (uprawiana co najmniej 5000 lat) za symbol piękna. W tradycji chrześcijańskiej to właśnie gałązkami palmy daktylowej witano Chrystusa wkraczającego do Jerozolimy. Owocuje po dziesięciu latach i przez następne kilkanaście lat daje 50 do 120 kg owoców rocznie. Warto zauważyć, przy okazji, jak męskość w uprawie daktyli jest dyskryminowana, czy wręcz eksterminowana. W naturalnym biegu rzeczy płeć rozdzielona jest sprawiedliwie pomiędzy osobnikami - 50 : 50. Ale hodowcy bezlitośnie niszczą osobniki męskie jako nie przynoszące dochodu, podczas gdy jedna kiść męska zapylić może nawet sto partnerek. W sadach palmowych właściwie męskich osobników nie ma. Kwiaty męskie kupić można na targu i dokonać zapylenia własnoręcznie..
Jak wszystko dobrze pójdzie, po kilkunastu latach można oczekiwać, choć skundlonego, osobnika w całej krasie..

A dyskryminacją płci męskiej powinny, moim zdaniem, zająć się odpowiednie organa polityczne i państwowe.

długowieczna magnolia p. tu

[QZE03::099];[QEP60::141]a,b,c;[QEP61::010];wikimedia
No: 1962; w sieci:8.7.2008