Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VIII; No 1721

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.
 

Jak majonez powstał z nudów księcia.

Trudno sobie wyobrazić cierpienia, jakie musiał znosić marszałek Francji Louis-Francois-Armand du Plessis, książę de Richelie, dworak za czasów Ludwika XV i Madame Pompadour, wnuk brata słynnego kardynała (1696 - 1788). Dzielny był to wojak. Uczestniczył w kampanii reńskiej w czasie wojny o polską sukcesję, potem wsławił się w obronie Genui. W 1756 znalazł się na Minorce, gdzie przez kilka tygodni dowodził oblężeniem fortu Św. Filipa miasta Mahón (nazwa pochodzi od kartagińskiego generała Mago). 
Przywykły do dworskiego życia w czasie oblężenia marszałek skazany był na okropną nudę. Nie było kobiet, rozkosze obracały się dookoła stołu. Ale jak tu sprostać wymogom kuchni francuskiej, kiedy kucharz marszałka nie dysponował nawet masłem, czy śmietaną
, żadnym sosem. I tak, z potrzeby, bezimienny kucharz wynalazł majonez. Skomponował sos, który wkrótce opanował cały świat, o niezwykle prostej recepturze. Zasadniczym składnikiem majonezu jest oliwa, surowe żółtko, nieco octu lub soku cytryny, dodaje się nieco soli i pieprzu, do smaku. Obecnie nie ma kuchni, gdzie majonez nie byłby czymś podstawowym na stole. 
Może te nudy spowodowały, że Marszałek podjął ryzykowną, ale skuteczną próbę ataku na fort każąc swoim ludziom wspinać się na wysokie urwisko bez drabin i sprzętu oblężniczego. Fort został zdobyty ze stratą tylko 600 zabitych i rannych. Zwycięstwo dało Francji ważną pozycję w rejonie morza Śródziemnego, choć po kilku latach wyspa wróciła pod panowanie angielskie, a potem hiszpańskie. O zmaganiach francusko-angielskich zapomniano, ale majonez pozostał i opanował cały świat.
A słowo majonez jest chyba jednym z niewielu słów w języku polskim o kartagińskim pochodzeniu. 
Trzeba dodać, że istnieje wiele innych wersji pochodzenia majonezu, jako że receptura jest tak prosta i potrzebne środki tak powszechne w krajach śródziemnomorskich, aby ktoś na ten pomysł nie wpadł. 

[QZE01::089]; [QEP50::059];[QAB00::730]p145
No: 1721; w sieci:16.5.2007

 

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

v.85

  Site Meter