Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VIII; No 1628

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.
 

Rzęsy i ich mieszkańcy.

Nie ma pięknej twarzy kobiecej bez pięknych oczu. Nie ma pięknych oczu kobiecych bez pięknych rzęs. Ale rzęsy, oprócz ozdabiania, pełnią ważną funkcję biologiczną. Ochraniają delikatną powierzchnię oka, zwilżają, namaszczają ochronnymi preparatami biochemicznymi, stanowią też barierę broniącą przed uszkodzeniami mechanicznymi. Poszczególne włoski rzęś osadzone są na skraju powiek, w których znajduje się cała maszyneria produkująca keratynę, niezwykle odporne białko z których składa się włos. Dzieje się to w tzw cebulce włosowej zaopatrzonej w naczynia krwionośne i zakończenia nerwowe. Oprócz tego są tu gruczoły łojowe, potowe i wiele struktur pomocniczych. Cebulka włosowa, o czym rzadziej mówimy, jest także miejscem zamieszkania zwierzątek, niesporczaków, należących do tej samej grupy co wszędobylskie, omawiane poprzednio roztocza (Tardigrada).
Rzęsy oglądane przy pomocy mikroskopu skaningowego wyglądają jak jakieś zarośla z bogatym poszyciem. Kiedy jednak dokładniej przyjrzymy się miejscom, z których wyrastają poszczególne włosy, zauważymy pałeczkowate stworki otaczające podstawę włosa. Te tłuste wyrostki to tyłeczki niesporczaków, wiernych komensali na naszej twarzy. Nie przenoszą żadnych chorób, po prostu siedzą w cebulce włosowej, uprawiają seks, składają jaja, mnożą się zjadając pożywne wydzieliny gruczołów okołowłosowych.  W skrajnych przypadkach mogą rzekomo powodowac 'łysienie' rzęs, ale to rzecz niesprawdzona. 
Niektórzy sądzą, że nie są to zwierzęta zbyt śliczne, ale to sprawa względna. Mnie się podobają, siedzą dookoła włosa jak małe krokodylki w jamkach, tylko że zamiast pyszczka, wytykają na świat pupcie. 


Demodex  folliculorum

Niesporczaki i roztocza mają niejasną, jak dotąd, pozycję systematyczną. Spokrewnione są ze stawonogami i pratchawcami, i choć to jedne z najliczniej występujących zwierząt na kuli ziemskiej, towarzyszą ludziom we wszystkich krajach i kontynentach, są fizycznie prawie niezniszczalne, to ich wszechobecność w naszych domach i na naszym ciele zauważono dopiero w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku. 
Poszczególne gatunki są wierne swoim żywicielom. To jeszcze jedna racja dlaczego trzeba mieć pieczę nad Homo sapiens. Jeśli się wytłuczemy, jeśli zginie nasz gatunek, zginie też specyficzny nasz kompan - Demodex

[QZE01::038];[QAB08::175]p381;[QHB07::078]
No: 1628; w sieci: 20.1.2007

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

v.85

  Site Meter