Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VIII; No 1609

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Trzej Królowie, Monarchowie..

Adoracja Trzech Króli, wizyta magów podążających za gwiazdą przewodnia z prezentami dla Dzieciątka, to jedna z najstarszych tradycji chrześcijańskich. Pierwotnie tych magów było aż dwanaście, potem, pewnie w związku liczbą prezentów rzecz zracjonalizowano. Do trzech prezentów (złoto, kadzidło, mirra) wystarczy trzech dawców.
Pierwszy znany ślad w sztuce to fresco w rzymskich katakumbach Priscilli z drugiego wieku. 

Z czwartego wieku zachował srebrny relikwiarz z wycyzelowaną ilustracją trzech króli z prezentami w ręku, bez koron, bez regaliów. Relikwiarz pochodzi z kościoła św. św. Celsusa i Nazariusa i znajduje się w muzeum katedralnym w Mediolanie. 
Natomiast w kościele Św. Apolinarego w Ravennie znajduje się mozaika przedstawiająca trzech króli zdążających za gwiazdą z pięknymi naczyniami w ręku zawierającymi owe prezenty. Mozaika przedstawia magów. Nie mają koron, jak to potem się przyjęło. Ubrani są w typowe stroje wschodnie i wszyscy trzej mają na głowie frygijskie czapki. Czerwone czapki z czubem (kiedyś były dwa czuby, jeden skierowany do góry, drugi do przodu) to nakrycie głowy kapłanów w służbie Mitry, symbolu władzy wyznawców Mitry, boga światła w mitologii indo-irańskiej. Czapka frygijska noszona była na co dzień aż do dwunastego wieku już nie jako symbol władzy. Symbolem władzy, jakby koroną stała się znów w Wenecji, kiedy to doża przyjmował w niej nawet królów. Potem, dziwną koleją losów stała się strojem francuskich rewolucjonistów i tak widzimy ją na obrazach mistrzów francuskich owych czasów. A jeszcze później jakimś cudem przekształciła się w męską szlafmycę. Pewnie słusznie, bo gdzie jak gdzie, ale w sypialni pan domu jest królem, dożą, i powinien być magiem.. 

Współcześni Trzej Królowie wolą bardziej nowoczesne korony, co nie przeszkadza im posługiwać się narodowymi symbolami nie koniecznie związanymi z chrześcijańską tradycją czy królewskością, jak ta oto delegacja wizytująca Jana Pawła II w r. 2005 z jakichś względów demonstruje flagę Puerto Rico.

Wedle tradycji Baltazar przedstawiany jest jako król Arabii i niósł mirrę, Melchior miał być królem Persji i przyniósł złoto, a Kasper darował kadzidło jako król Indii, chociaż zdania co do ich pochodzenia bardzo się różnią. 

(patrz też: 2004, Kasper, Melchior, Baltazar, 2006)

[QZE01::017];[QEP45::151];ART39021p035;[QEP28::170];[QAB05::107]p88
No: 1609; w sieci: 30.12.2006