Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VII; No 1595
Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

a

 

 

.

 

 

 

Jedno zdumienie dziennie..

.
 

Oczy tłuszczaka.

Tłuszczak (Steatornis caripensis), to jeden z niewielu gatunków ptaków posługujących się echolokacją. Nie jest to echolokacja tak precyzyjna jak naszych nietoperzy, niemniej niezmiernie przydatna w warunkach, w jakich żyje ten ptak. Tłuszczaki zamieszkują jaskinie w północnej części Ameryki Południowej i Trynidadu. Lubi jaskinie głębokie i gniazduje w zupełnej ciemności. Dzięki rzadkiej umiejętności posługiwania się odbitymi falami akustycznymi bezbłędnie odszukuje swoje gniazdo w zakarkach jaskiń. Okazuje się jednak, że oprócz echolokacji dysponuje też niezwykle wysublimowanym wzrokiem. Przy stosunkowo małym oku (16 mm) ma bardzo wielką źrenicę, bo aż 9.0 mm. Wyrażając to terminologią przyjętą w fotografice, jasność jego 'obiektywu' (f) wynosi aż 1,07. Jest to najwyższa 'jasność' źrenicy wśród ptaków pozwalająca zbierać tłuszczakowi cztery razy więcej światła niż pozwala na to oko ludzkie (f = 2.55). Oznacza to, że prawie wszystkie fotony, które padają na powierzchnię źrenicy wnikają do wnętrza oka. Ale nie koniec na tym. Tłuszczak ma trójwarstwową siatkówkę. Jest to jedyny znany przypadek tego typu wśród zwierząt lądowych. Dzięki temu gęstość pręcików na siatkówce sięga 1.000.000 na mm2. Wartość ta jest ponad dwukrotnie wyższa w porównianiu do gęstości pręcików u większości kręgowców. Podobną, trójpiętrową siatkówkę posiadają tylko niektóre ryby głębinowe, co pozwala im na wykorzystywanie niezwykle słabego światło bioluminescencyjnego. Dzięki takiemu rozwiązaniu wszystkie fotony, które dostaną się do wnętrza oka docierają do fotoreceptorów i generują impulsy nerwowe przesyłane do mózgu. W przypadku tłuszczaków orientacja wzrokowa mimo tego nie jest zbyt precyzyjna. Prawdopodobnie czynnikiem ograniczajacym jest 'zdolność przerobowa' samego mózgu. Niemniej dzięki połączeniu efektywnego zbierania światła, umiejętności echolokacji i zmysłu powonienia (też rzecz niezwykła u ptaków) tłuszczaki doskonale sobie radzą w zupełnej ciemności i w czasie nocnych eskapad na owoce..

[QZE01::010];[QHB07::043]
No: 1595; w sieci: 16.12.2006
 

 
.

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

v.56

  Site Meter