Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VII; No 1412

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Chcesz mieć syna jak dąb, uważaj na kosmetyki...

Już kilka lat temu stwierdzono, że ftalany, pochodne kwasu ftalowego, mają szkodliwy wpływ na rozwój dzieci i wprowadzono w Unii zakaz sprzedaży artykułów zawierających te związki. Ale ftalany są uniwersalnym plastyfikatorem, zmiękczaczem nadającym odpowiednią plastyczność wszelkim wyrobom plastikowym. A jest wyrobów z którymi mogą się stykać dzieci mnóstwo. Mogą to być lalki, ubranka dla lalek, samochodziki i inne pojazdy dla dzieci posiadające miękkie opony, zabawki do kąpieli, plastikowe zwierzątka, piłki, a także smoczki, gryzaki, grzechotki, śliniaki i wiele innych.
Okazuje się jednak, że sprawa jest bardziej niebezpieczna. Poznano też przyczynę tego niebezpieczeństwa. Ftalany już w czasie życia płodowego obniżają produkcję testosteronu i innych hormonów płciowych. Pociąga to za sobą feminizację (demaskukinizację) płodu objawiającą się, po urodzeniu, zmniejszoną tzw. odległością anogenitalną (odległość między odbytem a genitaliami). Wskaźnik ten jest mniejszy u dziewcząt niż u chłopców. W dalszym rozwoju przejawia się to zmniejszonym penisem, częściej też występują trudności i nieregularności w spływaniu jąder do moszny. W dalszej konsekwencji, w życiu dorosłym, może to prowadzić do zmniejszenia produkcji spermy i zwiększonej podatności na raka jąder.
Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazują, że ponad jedna czwarta kobiet posiada we krwi ftalany w stężeniu przewyższającym to, które wpływa na rozwój płodowy chłopców. Skąd takie wysokie stężenie ftalanów we krwi kobiet? Ano, rzecz bardzo prosta. Dwuetyloftalan używany jest w perfumach, dwubutyloftalan jest składnikiem lakierów do paznokci, a więc w utensyliach typowo damskich. Nie trzeba uzasadniać, że składniki perfum są prawie natychmiast wchłaniane przez organizm, a i paznokcie nie są nieprzepuszczalne dla takich penetrantów, jakimi są ftalany. Dochodzą jeszcze preparaty używane do pielęgnacji podłóg (butylobenzyloftalan) oraz jako plastifikatory wyrobów z plastiku, w farbach i klejach (głównie dwuizobutyloftalan).
Jednym słowem, chcesz by syn miał jak dąb - unikaj, przede wszystkim w czasie ciąży, kosmetyków zawierających ftalany. 
(OR i OR' - rodniki wymienionych ftalanów.)

[QZD09::060];[QHB04::059];[QHB01::142]
w sieci: 10. 6. 2006