Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VII; No 1337

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Święta Woda z Gangesu.

Sir Sawai Madho Singh II, Maharadża Jaipuru w latach 1880 - 1922 (obecnie Radżastan), pamiętny m. in. z powodu olbrzymiego brzuszyska, wybierając się w roku 1902 do Londynu na koronację króla Edwarda VII wziął ze sobą wielką świtę, pięć żon i olbrzymi bagaż. Anglia była u szczytu potęgi. Z okazji koronacji zbierała się w Londynie śmietanka towarzyska i polityczna całego świata, a następca królowej Wiktorii dziedziczył po niej tytuł Cesarza Indii. Trzeba było się należycie pokazać. 
Maharadża miał w swoim bagażu coś, czego nikt przedtem i potem do Londynu nie przywoził.  Mianowicie zabrał ze sobą zapas wody na sześć miesięcy. Nie była to jednak zwykła woda - była to święta woda z Gangesu. Nie miał zamiaru pić wody z Tamizy. Chodziło o względy rytualne i religijne, ale pewnie był w tym też strach przed trucizną. Przy okazji pobito też pewien rekord notowany nawet przez słynne roczniki Guinnessa. Były to czasy, kiedy nikt nie myślał o pojemnikach plastikowych, no i był to potężny maharadża. Dlatego przed wyprawą do Europy polecił swojemu złotnikowi Gorind Narainowi wykonanie dwóch olbrzymich, eleganckich pojemników - amfor. Amfory te, w których przewieziono 8.200 litrów 'gangesówki' do Londynu wykonane były ze srebra, miały wysokość 160 cm i 250 cm w obwodzie. Do dziś są to największe pojedyncze przedmioty w całości wykonane ze srebra. Obecnie znajdują się w muzeum w Jaipur. Każda z amfor waży wiele - i tu pewna ciekawostka - różne źródła, nawet indyjskie, nie są tu zgodne. Najniższa ocena mówi o  240 kg, najwyższa podaje aż 875 kg. Rozbieżność wynika pewnie z kłopotów z ważeniem no i niesamowitym zamieszaniem w jednostkach miar używanych w Imperium. W dawnych jednostkach jubilerskich masa amfory wynosiła 10.488 troy oz, co wychodziło na 867,3 troy lb, co z kolei różni rachmistrze poprzeliczali na 320 kg myląc jubilerskie uncje z brytyjskimi uncjami, a inni funty z kilogramami. Najbliższa prawdy jest chyba wartość najniższa - 242 kg dla jednej amfory. 
Biorąc pod uwagę ogólną objętość wody i czas wyprawy, maharadża miał do dyspozycji około 45 litrów wody dziennie. Ciekawe w jaki sposób chroniono gangesową wodę przed wyhodowaniem zarazków czy rybek. Już wtedy Ganges był rozsadnikiem chorób ze względów obyczajowych. W każdym razie wybór srebra był bardzo trafny. Choć srebro jest metalem chemicznie niezbyt czynnym, drobne ilości jonów srebrowych są doskonałym materiałem bakteriostatycznym (p. majtki z włóknem srebrnym).  

Maharadża w swoim powozie z obstawą.

[QZD09::002];[QAB00::647]p356,7;ART38022p12,110
w sieci: 25.3.2006