Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VII; No 1297

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Resilina - pchla superguma.

Wiadomo, pchła jest po to, żeby skakać. I robi to niezwykle sprawnie i uparcie. Potrafi na głodniaka skakać  dziesięć razy na minutę przez trzy dni bez przerwy w poszukiwaniu pożywienia, to znaczy ciepłokrwistego żywiciela. Pchły są wierne jednemu gatunkowi, ale na przykład jak kocia pchła nie ma pod łapą kota, chętnie podkarmi się człowiekiem. 
Przypatrzmy się jak ona to robi. W tylnych kończynach umożliwiających te skoczkowe rekordy posiada specjalną super-gumę, resilinę. Jest to elastyczna substancja białkowa, najbardziej elastyczna substancja jaką znamy. Resilina jest jak gdyby bardzo ekonomicznym akumulatorem energii. Odkształcona, rozciągnięta lub ściśnięta, powracając do poprzedniego kształtu oddaje 97 procent energii rozpraszając tylko 3 procent w postaci energii cieplnej. Inne materiały elastyczne, takie jak elastyna skóry i ścięgien ssaków rozprasza 10 procent energii, a polibutadienowe gumy (piłka) traci aż 20 procent energii będąc najlepszym tworem przemysłowym w tym zakresie. Dodatkowym przystosowaniem jest budowa samej nogi tylnej, którą w momencie lądowania zwierzak wystawia przed siebie. Zaopatrzona jest w hak i haczyki czepne umożliwiające natychmiastowe zaczepienie się na ciele ofiary. 

I tak, dzięki niezwykłym właściwościom biofizycznym super gumy i anatomii nog potrafi skromna pchła bić rekordy sprawności. 

(cd. p. tu)

il. górna: pchla twarz 'en face' w mikroskopie skaningowym
[QZD08::053];[QEP31::054];[QEP25::130];[QEP31::055]
w sieci: 12.2.2006