Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545 
rok 6, No 959

Jedno zdumienie dziennie...

 zestawienia tematyczne 

Niebezpieczny notatnik.

Niezwykły notatnik w którym opisane poszczególne czynności laboratoryjne znajduje się w Instytucie Marii Curie-Skłodowskiej w Paryżu. Przechowywany jest w sejfie obłożonym płytami ołowianymi i wyjmuje się go tylko na specjalne okazje pod kontrolą obsługi. 
W notatniku tym pani Maria opisywała dokładnie wszystkie czynności związane z pracą nad radem i polonem, pierwiastkami radioaktywnymi na zawsze związanymi z jej imieniem, no i z Polską. 
A praca laboratoryjna była bardzo trudna, prowadzona w prymitywnych warunkach. To nie te czyściutkie laboratoria, które teraz funkcjonują na uniwersytetach i w instytutach. Tony smółki uranowej przerabiano dla otrzymania miligramów radioaktywnego preparatu. To co przedstawia powyższy rysunek, to wcale nie przesada. Szopa, olbrzymie kotły i ciężka, ręczna praca uczonej to były zajęcie codzienne. O przestrzeganiu zasad BHP w pracy z materiałem promieniotwórczym nie było mowy. Wprawdzie Piotr Curie w swojej oracji z okazji otrzymania nagrody Nobla przyznanej w roku 1903 powiedział:  
"Rad mógłby być bardzo niebezpieczny w rękach kryminalisty. Odkrycia Alfreda Nobla są bardzo charakterystyczne w tym względzie. Silne środki wybuchowe są pomocne wykonywaniu wspaniałych prac. Mogą być jednak środkiem dla dokonania straszliwych zniszczeń w rękach wielkich kryminalistów, którzy prowadzą do wojny."
Nie kojarzono jednak tego z codzienną pracą laboratoryjną. O szkodliwości promieniowania w warunkach laboratoryjnych nie wiele wiedziano, nie było też sprzętu dla wykrywania promieniotwórczości. Licznik Geigera-Müllera wynaleziono dopiero w roku 1925. Z tego to względu notatki laboratoryjne z tamtych czasów zawierają tyle radu, że trzeba je przechowywać w ołowianym sejfie. 
Maria Skłodowska-Curie zmarła w roku 1934 w  wieku 67 lat na białaczkę na pewno spowodowaną narażaniem się na promieniowanie jonizujące. Zdjęcie obok wykonane zostało na trzy lata przed śmiercią. 

(inna notka o Mariia Skłodowskiej: p. tu)
[QZD05::044];[QNK19::057];[QNK21::010];[QAB01::539]p30;[QAB02::076]p338;[QCP05::089]p148 
w sieci: 11.3.2005