Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1191

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Polski Grób Nieznanego Żołnierza.

Wkrótce po 'dojściu do siebie' po rozbiorach i wojnie światowej Polacy poszli śladem Francuzów. Wykonanie projektu Grobu Nieznanego Żołnierza zlecono Stanisławowi Ostrowskiemu (1879 - 1947). Wybrał kolumnadę dawnego pałacu Saskiego, późniejszej siedziby Sztabu Głównego. 
W październiku 1925 r. ekshumowano 6 nieznanych żołnierzy i wybraną trumnę przetransportowano uroczyście do Warszawy pociągiem, którym przedtem przewieziono prochy Henryka Sienkiewicza ze Szwajcarii. Uroczystość otwarcia mauzoleum na Placu Saskim odbyła się 2 listopada 1925 z udziałem władz państwowych i tysięcy mieszkańców Warszawy. 

Niestety, w kilkanaście lat potem został zniszczony przez Niemców. Zachowało się zwalisko gruzów z fragmentem arkad pałacowych. 

Po wojnie, już 17 stycznia 1945 pojawiła się przy resztkach pomnika polska warta honorowa, z ogniskiem zamiast znicza. Natychmiast podjęto decyzję odbudowy mauzoleum. Odbudowy dokonano w latach 1945-6 wedle projektu Z. Stępińskiego i H. Grunwalda, z wiadomych jednak względów nie umieszczono tablic upamiętniających pola bitewne polskich sił zbrojnych na Zachodzie. 'Niedopatrzenie' to poprawiono dopiero w latach 1988 - 91 przy zmianie wystroju Mauzoleum. 

Obecnie przy Grobie Nieznanego Żołnierza stoi warta honorowa, odbywają się uroczyste zmiany wart, miejsce odwiedzane jest licznie przez Warszawiaków i turystów z całego świata.
Nasuwa się jednak smutna uwaga natury ogólnej. Tak licznie powstałe Groby Nieznanego Żołnierza prawie we wszystkich krajach uczestniczących w pierwszej wojnie światowej nie wiele przyczyniły się do zachowania pokoju. Wystarczyło dwadzieścia lat, by nacjonalistyczne szaleństwo opanowało i wciągnęło do krwawej łaźni dziesiątki milionów ludzi z tych samych krajów...

zdjęcia z:
http://www.warszawa1939.pl/index
http://www.varsaviana.waw.pl/filokartysta_a1.htm
[QZD07::075]
w sieci: 30.10.2005