| |
Altruistyczne
drzewa.
Już Budda (Siddhartha Gautama)
wyraził zdziwienie, że drzewa dają cień nawet
drwalom, którzy przyszli je wyrąbać. Może to wynikać
z bezradności drzew wobec zbrojnych w technologię
drwali.
Znane są jednak przypadki, kiedy drzewa zachowują się
altruistycznie w stosunku do współdrzew (współbraci
- chciałoby się powiedzieć), a także do zwierząt, które
nimi się żywią.
Gazele kudu (Tragelaphus strepsiceros, rodzina Bovidae,
rząd Artiodactyla), żyją na savannah Afryki Południowej,
żywiąc się listowiem drzew i krzewów, m.in. liśćmi
miejscowej akacji (Acacia caffra).
Dokładna obserwacja gazeli w czasie obgryzania liści
wskazuje, że zwierzak nigdy nie objada wszystkich liści,
je umiarkowanie z jednego drzewa i przechodzi do następnego
skierowując się zawsze pod wiatr. Zdumiewające to
zachowanie wynika stąd, że roślina objadana bardzo
szybko produkuje
taniny, które psują smak listowia i są szkodliwe w większej
ilości, ponieważ hamują metabilizm białek. Lepiej więc
poskubać umiarkowanie, zanim jedzonko straci smak. Ale
skąd to szukanie następnego pokarmu 'pod wiatr'?
Okazuje się, że objadana roślina produkuje także lotne
substancje (etylen, ale pewnie i inne), które
niesione wiatrem, informują nieuszkodzone drzewa, że
lepiej się przygotować na napastnika. W wyniku tej
informacji drzewa jeszcze nie objadane zaczynają
produkować taniny. Co ciekawe jednak, ilość
wyprodukowanych tanin maleje dosyć szybko w tkankach roślinnych,
i po niedługim czasie, gazele znów mogą wracać do
ulubionych drzew.
W ten sposób, dzięki wymianie informacji między użytkownikami
zasobów środowiska dochodzi do równowagi ekologicznej
- współdrzewa ostrzegają się wzajemnie o zagrożeniu,
z drugiej jednak strony nie dochodzi do zniszczenia
populacji zwierząt, które w umiarze (w tym przypadku
100 hektarów utrzymuje bez szkody trzy gazele), przyczyniają
się do utrzymania odpowiednich właściwości
gleby.
Wymiana informacji między różnymi formami życia
stanowi podstawę wszelkich procesów życiowych na
wszystkich poziomach - od struktur molekularnych do
globalnych, a być może także kosmicznych
(panspermia). Świadomość tej zasady powoli znajduje
zrozumienie wśród biologów, i powoli, bardzo powoli,
kształtuje się nowa gałąź nauk przyrodniczych,
biosemantyka, czy biosemiotyka.
Acacia caffra i gazela kudu
foto z: http://fotos.naturspot.de/bilder/1-62.html
http://sophy.u-3mrs.fr/Afriqsud/YI58.HTM
[QZD07::057];[QNK23::096]
w sieci: 16.10.2005
|
|
