szlak

Szlak bojowy Dywizji Pancernej gen. Maczka (6)
[p. cz. I , II, IIa, III ,IV i V ]

Pierwsza Dywizja Pancerna została zorganizowana w Szkocji w roku 1942 wkrótce po wycofaniu się Aliantów z Francji. Dowódcą został gen. Stanisław Maczek. Był to już doświadczony dowódca. Urodził się w Szczercach (wo. Lwowskie) w roku 1892. We wrześniu 1939 dowodził 10. Brygadą Kawalerii Zmotoryzowanej, a w roku 1940 10. Brygadą Kawalerii Pancernej we Francji. W ostatnich dniach lipca 1944 dywizja przerzucona została do Normandii, liczyła wtedy 16 tysięcy żołnierzy. Walczyła w składzie Armii Kanadyjskiej. Na odniosła zwycięstwo pod Falaise, zdobyła we Francji - Aberville, Saint-Omer i Cassel, w Belgii - Thielt, Ypres i Gandawę, w Holandii - Bredę i Antwerpię (wspólnie z Brytyjczykami). Ale największy triumf miął miejsce juz po niemieckiej kapitulacji kiedy wojsko polskie 5 maja 1945 zajęło Wilhelmshaven wraz z jedną głównych bazą marynarski niemieckiej. było nim przejecie Wilhelmshaven - jednej z głównych baz niemieckiej marynarki wojennej. Do niewoli polskiej przeszło wtedy 34 tys. żołnierzy niemieckich, w tym 1900 oficerów z dwoma admirałami, w ręce polskie dostał się też cały sprzęt wojenny, okręty podwodne, krążowniki i działa.

Oczywiście Polska Ludowa nie zapomniała o generale Maczku i innych przywódcach Polskiej Armii na Zachodzie.
26. września 1946 Rada Ministrów 'Rządu Jedności Narodowej' Edwarda Osóbki-Morawskiego pozbawiła obywatelstwa polskiego generałów Władysława Andersa, Antoniego Chruściela, Stanisława Kopańskiego i Stanisława Maczka, oraz 70 wyższych oficerów. Werdykt ten pozostawał w mocy niemal przez pół wieku, anulował go dopiero rząd Mieczysława F. Rakowskiego, w marcu 1989 r.

Po wojnie generał Maczek pracował w Edynburgu, jako barman u swojego dawnego sierżanta. Nie przyjął obywatelstwa brytyjskiego, pracował dla utrzymania rodziny nie otrzymując świadczeń brytyjskich. Nie narzekał, cieszył się powszechnym szacunkiem, odwiedzali go dawni żołnierze, z czego i oni, i hotelarz, a także gen. Maczek czerpali wiele zadowolenia.
Zmarł 11 grudnia 1994 w Edynburgu mając 102 lata, a pochowany został na cmentarzu w Bredzie, wśród swoich żołnierzy.

Jako ciekawostkę warto dodać, że przez kilka lat istniało w Niemczech miasteczko o nazwie 'Maczków', gdzie mieszkali polscy więżniowie i przymusowi robotnicy wyzwoleni przez armie alianckie.

[QZD07::044];[QEP06::082];[RIQ06::058];[QKA19::009];[RIQ06::061];[QEP24::106]
w sieci:25.9.2005

--------------------------------------------------------------------
UZUPEŁNINIE (20.5.2006)

Związek Kół I Dywizji Pancernej pod patronatem Uniwersytetu Gdańskiego opracowuje stronę internetową poświęconą losom Dywizji i służących w niej żołnierzy pod dowódstwem gen. Maczka (autor strony: Dariusz Szymczyk). Warto popatrzeć na tę stronę (ciekawe zdjęcia) i ewentualnie odpowiedzieć na poniższy apel:

Minęła 60-ta rocznica zwycięskich walk Pierwszej Polskiej Dywizji Pancerne]. Powstaje praca, której celem jest przedstawienie żołnierskich losów wojennych tułaczy. Ich wkład w bojowe zasługi Dywizji jest na ogół znany. W tej pracy podkreslić pragniemy ich wysiłek i determinację w dotarciu do istniejących na terenie Wielkiej Brytanii polskich formacji wojskowych. Różne, często dramatyczne i trudne były te tułacze szlaki.
Żołnierze Dywizji, jak również ich potomkowie proszeni są o dostarczenie wszelkich informacji dotyczących wojennych przejść w tym zakresie celem ich upamitętnienia. Będziemy Państwu wielce zobowiązani za wszelkie informacje, zarówno ze strony tych, którzy przeżyli sowieckie łagry i hitlerowskie obozy, jak i tych co w drodze swej przekraczali zielone granice. Interesują nas także losy tych, którzy jako ochotnicy przybywali z obu Ameryk oraz tych, którzy ochotniczo uzupełniali szeregi walczącej Dywizji przez swą ucieczkę, bądź dobrowolne poddanie się Aliantom z przymusowo pełnionej służby w Wehrmachcie.
Promotorem pracy jest prof. Dr. hab. Marek Andrzejewski.