Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1110

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Historia druku.

Drukować, księgi Niemiec, Kuntenberg* niejaki,
Wymyślił w Moguncyjej; za co człek wszelaki
Powinien imię jego wspominać czytając,
Iż za jego powodem tak wiele ksiąg mając,
Co dzień może być mędrszy, bo choć milczą księgi,
Przedsię dają człowieku w głowę rozum tęgi.

Tę facecyjkę o potędze książki i rozumu znajdujemy w pierwszej polskiej encyklopedii powszechnej z roku 1608. 

Opracował ją Jana Protasowicz, poleski szlachetka, który wierszował po polsku wybór z encyklopedii Polidora Vergilio wydanej w roku 1499. Dodał jednak wiele własnych pomysłów,  głównie dotyczących polskiej obyczajowości (p. np. o całowaniu czy piwie [wkrótce]). Encyklopedia została wydana w Wilnie w roku w roku 1608 w drukarni Jana Karcana. 
Zachował się tylko jeden egzemplarz tej książki, którą starannie, wraz z kopią typograficzną wydał, opracował i od zapomnienia uratował Ksawery Świerkowski (Ossolineum 1973). 
Jak się okazuje, teraz już i to wydanie nie łatwo jest zdobyć. Na aukcjach płaci się 120 zł, a pewnie i więcej. 

*) oczywiście chodzi o Gutenberga.

[QZD06::091];[QAB05::502]p67,24
w sieci: 7.7.2005