Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1092

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Odliczanie serca.

O sercu można różnie, romantycznie, poetycko, piosenkarsko, ale też medycznie, biofizycznie i zoologicznie. Bo jest o czym. Wiele napisano o niezwykłej wydolności serca, o tonach 'przelewanej krwi', ale o jednej właściwości serca prawie wszystkich ssaków warto wiedzieć. Różne serca biją różnie, to odnosi się w przenośni do ludzi, ale dosłownie do wszystkich ssaków. 

Nie łatwo jest po amatorska policzyć puls zwierzaków. No bo gdzie dotknąć, by wyczuć, jak bije serce żyrafy czy słonia? U psa liczy się puls dotykając palcem arterię udową po wewnętrznej stronie prawej łapy. Policzono jednak puls setek gatunków i wynik okazał się interesujący ze względu na życie zwierząt jak i na życie ludzi.  
Wielorybie serce bije 9 razy na minutę, słoniowe 25, lwie 40, końskie 45, świńskie 60, krowie 64, żyrafie 65, człowiecze 60-70, kozie 90. Kot i pies mają podobny rytm, w zależności od rasy i wielkości około 100 do 200 na min. Im mniejsze zwierzę, tym szybciej mu bije serce. Wiewiórka ma puls 250 na min, szczur 330, chomik 450, a mysz i ryjówka 520 do 700, nietoperz 750. Dla porównania - kurczak ma puls 380, a rekordy bije koliber ze swoim pulsem dochodzącym do 1200 na min. 
Najciekawszy jest jednak fakt, że istnieje bardzo prosta zależność między średnim czasem życia ssaków a częstotliwością pracy serce. Im szybciej bije serce, tym krócej się żyje. I jeśli zrobić proste obliczenie, okazuje się się, że wszystkie serca, niezależnie od pozycji systematycznej ssaka (z nielicznymi wyjątkami, o czym niżej), zaprojektowane są w ten sposób, by wybić osiemset milionów razy, a potem .. wysiadka. 
Popatrzmy na zestawienie: 

Dodajmy czy ujmijmy 100 milionów, i rachunek się zgadza. Ale człowiek jest wyjątkiem. Jego serce bije prawie trzy razy więcej, niż bić powinno. Dane archeologiczne wskazują jednak, że u zarania ludzkości, serce zachowywało się poprawnie. Staruszki liczyli 25 - 35 lat. Dopiero później coś się rozregulowało. 
Natomiast absolutnymi rekordzistami są nietoperze. Żyją ponad 10 lat i serce im bije pięć razy więcej niż innym ssakom. 
Trudno nie zdumiewać się nad pracą serca. Jeden i ten sam organ stuka 800 milionów razy (albo 5 razy więcej), bez przerwy, bez zająknięcia, bo jak się zająknie, to wiadomo co. Samochód na kilometr obraca około 1000 razy kołami. Nie słyszałem, żeby samochód przejechał 4 miliony kilometrów, dopuszczając nawet przerwy i remonty.. 

serca u góry biją z kocią prędkością i odpowiadają pulsowi zakochanych
[QZD06::083];[RIO47::061]p142
w sieci: 24.7.2005