Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1086

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

Jedno zdumienie dziennie...

 
.

Przedpotopowa wesz. 

Ewolucja wszy, jednego z najwierniejszych zwierzątek towarzyszących człowiekowi, jest mało znana, a to ze względu na brak w wykopaliskach odpowiednio zachowanych skamienlin. Stosunkowo wiele owadów zachowało się w bursztynie, ale wszy miały rzadką okazję zaplątać się w miejsca, na które kapała żywica.
Ostatnio jednak znaleziono doskonale zachowany okaz wszy w skałach krateru wulkanicznego w Eckfeld w Niemczech. Krater był jeziorem i szybka sedymentacja pozwoliła na zachowanie w doskonałym stanie skamienliny wszy sprzed 44 milionów lat.  
Jak wiadomo, rząd wszy (Phthiraptera) dzieli się na Mallophaga i Anoplura. Pierwsze  pasożytują na ptakach i ssakach, żywią się piórami, włosami i naskórkiem. Mają gryzący aparat gębowy. Druga grupa (Anoplura) interesuje się wyłącznie ssakami i żywi się krwią. 
Wesz, której skamielinę znaleziono w Eckfeld żywiła się piórami, bo ich resztki znaleziono w jej przewodzie pokarmowym.  Szczegółowsze badania być może pozwolą określić, czy wszy towarzyszyły już dinozaurom i z nich przeniosły się na ptaki, czy też zaczęły ewoluować dopiero wraz z ptakami i ssakami. 
Przy okazji warto wyrazić uznanie dla ptasiej wszy - nie wiele organizmów wyższych potrafi sobie radzić z niezwykle opornym na wszelkie działania chemiczne białkiem, jakim jest keratyna piór. 

il: skamieniały okaz nazwany Megamenopon rasnitsyni 
i wspólczesna wesz ptasia 
[QZD00::009];[QNT95::065];EB
w sieci: 17.7.2005

.

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


lipiec 2004

v.47

  Site Meter