Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1083

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

 
.
 

Maoryska roślina ozdobna. 

O roślinach ozdobnych hodowanych przez ludy pierwotne przed kontaktem z Europejczykami wiemy bardzo mało. Milcząco zakłada się, że pierwotne rolnictwo nie zajmowało się takimi głupstwami jak kwiaty bez zastosowania spożywczego, leczniczego lub religijnego. A jednak nie tak musiało być. 
Jednym z przykładów jest maoryski 'dziób kaka' lub 'dziób papuzi' (kaka-beak), Clianthus puniceus z rodziny strączkowych, przez Maorysów nazywany Kowhai ngutu-kaka. Jest to piękne pnącze dochodzące do 3-4 m, o dużych (do 8 cm) czerwonych kwiatach zgrupowanych w kiściach. Po raz pierwszy opisał kakę Joseph Banks i Daniel Solander, uczestnicy wyprawy Jamesa Cooka w roku 1769. Europejczycy osiadli w Nowej Zelandii polubili atrakcyjne pnącze i już w dziewiętnastym wieku 'dziób kaka' był powszechny był przy domostwach białych osadników. Sprowadzono go też do Anglii, gdzie w sprzedaży cena jego dochodziła do 5 £, co było ceną horrendalną jak na owe czasy. 
Może wydawać się rzeczą dziwną, ale w Nowej Zelandii bliski był wymarcia. A to z tego względu, że jak wiele roślin nowozelandzkich, nie potrafi konkurować z obcymi tu roślinami uprawnymi sprowadzonym z Europy czy z Ameryki. Naturalne stanowiska zachowały się tylko na odludziach Przylądka Wschodniego i w parku narodowym Te Urewera. Sądzi się, że tylko około 200 pnączy zachowało się w stanowiskach naturalnych. W roku 1993 przedsięwzięto kroki zapobiegawcze - stanowiska ogrodzono, przygotowano też miejsca, gdzie przeniesiono rośliny z różnych miejsc dla zachowania genetycznej różnorodności. Obecnie wydaje się, że niebezpieczeństwo wyginięcia gatunku w środowiskach naturalnych zostało zażegnane.

[QZD06::069];ART34035p158;RCP05079/05/026/32;ART34044p210
w sieci:10.7.2005

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


kwiecień 2005

v.85

  Site Meter