Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1047

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Daty na Kiribati.

Na mapie Pacyfiku widać dokładnie, że Kiribati leży okrakiem na 180-tym południku, przy tym większość akwenu znajduje się na półkuli zachodniej. Jak wiadomo wzdłuż tego południka przebiega międzynarodowa linia zmiany daty (International Date Line). Dzień dla półkuli zachodniej kończy się na tej linii, a równocześnie nowy dzień zaczyna na półkuli wschodniej. Jak to się stało, że Kiribati było pierwszym krajem witającym nowe millenium, skoro we wschodniej części kraju najdalej wysunięta wyspa znajduje się na 154^o 59' szerokości zachodniej, podczas gdy stolica kraju Bairiki na wyspie Tarawa znajduje się na 172^o 58' szerokości wschodniej?
Ano, dołożono wiele starań żeby tak się stało. W przewidywaniu napływu turystów i dolarów z okazji zdarzającej się raz tysiąc lat, rząd Kiribati po prostu przesunął jednostronnie linię zmiany daty dopasowując ją do granic państwowego akwenu. Dla porządku wprowadzono też jednolity czas w całym państwie nie licząc się z olbrzymimi odległościami poszczególnych wysp i przekraczając kilka godzinowych stref. 
Kiribati se swoją Millenium Island pokonało lekko nowozeladzką wyspę Chatham Island w rywalizacji o pierwszy dzień tysiąclecia. Chatham Island leży także poza południkiem 180, bo na szerokości 176^o 29' szerokości wschodniej, ale modyfikacji linii zmiany czasu dokonano już dawniej bez związku z tysiącleciem. 
Na wycinku globusa obejmującym południk 180 i linię zmiany daty widzimy lekkie odchylenie na korzyść Wysp Chatham odzielajace też Tonga od Samoa, za tym idzie olbrzymia dewiacja na rzecz Kiribati, a dalej na północ przemyślnie oddzielono Aleuty z amerykańską Attu Island od rosyjskiej wysepki Ostrow Mednyj i dalej oddzielając sąsiadów w Cieśninie Berynga. 
Dla amatorów nawigacyjnych wzruszeń stworzono w ten sposób łatwe powracanie do minionego dnia. O ile przedtem można to było robić pokonując południk 180 z zachodu na wschód mając tylko niewiele czasu na tę operację, to teraz, powolutku można sobie wrócić do dnia poprzedniego przepływając z południa na północ lub odwrotnie, w poprzek wąziutkiego przesmyku czasowego należącego do akwenu Kiribati. Poniżej szczegółowsza mapka, jak to robić. 

[QZD06::022];[QZD06::009]
w sieci: 6.6.2005