Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1040

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Kiribati.

Po przedstawieniu kiribackich poloników warto też popatrzeć na sam kraj. 
Zależy jak patrzeć na Kiribati, albo jest to jeden z najmniejszych krajów świata o powierzchni zaledwie 730 km², albo jeden z największych władający ponad pięcioma milionami kilometrów kwadratowych powierzchni kuli ziemskiej. Rzecz w tym, że trzydzieści trzy wysepki stanowiące Kiribati rozrzucone są po Pacyfiku i odległość ze wschodu na zachód kraju wynosi prawie 4.000 km, a z północy na południe 2.000 km. A całość zaludniona jest zaledwie około stu tysiącami mieszkańców. Oczywiście wszystko zależy od tego, co to są wody terytorialne, ale choćby nawet liczyć je skromnie, i tak Kiribati nie może upilnować swoich akwenów przez kłusowniczymi połowami. Kiribati nie ma armii ani marynarki, dysponuje jednym większym statkiem i flotylą łodzi rybackich.  
Ale za to ma piękną flagę z morskimi motywami, i podobny herb - złota fregata nad bezkresem fal z życzliwie uśmiechajacym się słońcem. 

A nazwa największej wyspy tego kraju stanowiącej prawie połowę powierzchni lądowej -Kiritimati -to wcale nie jakieś egzotyczne słowo w kiribackim języku, ale po prostu Boże Narodzenie. Bo tu właśnie kapitan Richard Rowe z Brytyjskiej Kompanii Wschodniej zajadał swój bożonarodzeniowy 'puding' w roku 1643 i nadał jej nazwę 'Christmas Island'. Tak też było w polskich atlasach - Wyspa Bożego Narodzenia. Ale spróbujcie przesylabizować 'Christmas' posługując się alfabetem złożonym z trzynastu liter, to jednak najlepsz kombinacja wychodzi na'Kiribati', tak przynajmniej wyszło to tutejszym mieszkańcom.  
Proszę samemu popróbować, oto alfabet kiribacki (dawniej jezyk 'Gilbertese'):

A stworzył go nie byle kto, bo Hiram Bingham (1831 - 1908 ), syn Hirama Binghama (1789 - 1869), który opracował pisownie języka hawajskiego, i ojciec Hirama Binghama (1875 - 1956), który odkrył słynne inkaskie Machu Picchu w Peru. Cała dynastia etnograficzna. 

[QZD06::021];[QZD06::009];[QEP19::062]
w sieci: 21.5.2005