Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1062

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Świat na dłoni.
(spacerkiem po sieci, ser. 5)

CIA, ośmieszana, zwalczana, wychwalana za obronę pozycji Stanów Zjednoczonych w świecie, działa i będzie działała, a świat byłby pewnie inny, chyba gorszy, mimo wszystkie zarzuty, gdyby nie działała. Czasem, obok mniej przejrzystych pól działania, tworzy coś, co przydać się może każdemu. I tak jest z corocznie ukazującą się światową księga faktów. 
Warto zajrzeć na stronę CIA i pogmerać w olbrzymich zasobach tej księgi na rok 2005  pod adresem:

http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/ 
a z tego adresu można całość ściągnąć z sieci (30 Mb):
http://www.cia.gov/cia/download.html 

Na stronie o objętości łącznej około 30 Mb znajdziemy konkrety o 230 krajach i terytoriach świata, zwięzłą informację o lokalizacji geograficznej, ludziach, składzie etnicznym, językach, długowieczności, rozrodczości, wyznaniach każdego kraju, i czego nie jeszcze. W informacji o rządach znajdziemy nawet nazwiska kluczowych postaci politycznych, oprócz danych o systemie zarządzania i sądownictwie. Bardzo zwięźle, ale zrozumiale nawet dla laika przedstawiana jest ekonomika krajów z dochodami, zadłużeniami, siłą nabywczą itd. Są też dane o armiach i potencjale obronnym, o komunikacji i transporcie. Możemy dowiedzieć się o telefonizacji, elektryfikacji i internetyzacji każdego kraju. Osobny zestaw to mapy i flagi wszystkich krajów z krótką charakterystyką. 
Najciekawsze są jednak zestawienia tabelaryczne. Jest ich kilkadziesiąt i jednym rzutem oka można się zorientować, jaka jest lokalizacja danego kraju pod względem np. powierzchni, liczebności i wieku mieszkańców, śmiertelności, czasu życia, liczbie zachorowań na AIDSa, itp. (gdzie rekord bije Republika Południowej Afryki - 5.300.000 chorych - a na końcu listy jest Svalbard, przy liczbie mieszkańców 2.701 nie ma HIV/AIDS). 
Bardzo łatwo umiejscowić pozycję Polski w rodzinie narodów. Na przykład wydatki wojskowe Polski wynoszą 3,5 miliarda $, co stawia nas na 28 miejscu, są ponad 100 razy mniejsze niż USA, a pod względem liczebności mieszkańców zajmujemy miejsce 34. Oczekiwany czas życia stawia Polskę aż na 85 miejscu (74.41 lat), a pod względem siły nabywczej dochodów na osobę zajmujemy aż 72 miejsce. 
Zestawień mięzytabelarycznych można produkować w nieskończoność, ja zestawiłem tylko trzy parametry dla kilkunastu krajów. 

Wybrane kraje ustawione w kolejności wedle liczby urodzeń na kobietę. Najbardziej płodne są Somalijki rodząc prawie siedem pociech w ciagu krótkiego życia przy prawie najniższej w skali światowej sile nabywczej ich dochodów. Najdłużej żyją mieszkanki Hong Kongu, i Makau wydają na świat średnio mniej niż jedno dziecko, a nie wiele lepiej wyglądają pod tym względem nasi sąsiedzi - Litwinki i Czeszki. Ogólna tendencja jest jasna - im więcej zarabiamy, tym dłużej żyjemy i mniej mamy dzieci. W tym świetle, biorąc jeszcze pod uwagę AIDS szalejący w Afryce, widmo przeludnienia świata jakby się oddalało. 
Mnóstwo interesujących (i szokujących) zestawień można sporządzić przeglądając olbrzymie zasoby tego zbioru danych. Opłaca się ściągnąć z sieci całość w formacie .zip i ustawić w komputerze zaraz koło encyklopedii. 
Warto też dodać, że poprzednie wydania księgi faktów CIA (od roku 1990) są także dostępne i można je ściągnąć z Biblioteki Gutenberga. Są wprawdzie w formacie .txt, więc trudniejsze do przeszukiwania, jednak porównanie sytuacji krajów np. w roku 1990 z obecną jest niezmiernie pouczające. 

[QZD06::050];[QCB14::042];[QCB14::041]
w sieci: 19.6.2005