Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 1015

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

 

 

 

 

 

Jedno zdumienie dziennie...

 
.
 

Z Mendelejewem za pan brat.
spacerkiem po sieci (4)

Wędrując po sieci natknąłem się na bardzo interesującą stroną wartą zakonotowania. Prowadzona jest wprawdzie po czesku, ale dla nas to żaden przecież problem, szczególnie że strona ma także wersje obcojęzyczne i wiele odsyłaczy do pokrewnych stron w języku angielskim. Opracował ją Dr Michael Canov, wykładowca chemii w uczelni pedagogicznej w Chrastawie wraz ze śliczną mgr Gabrielą Votavovą ( północne Czechy, blisko polskiej granicy). Całość utrzymana jest w tonie 'lekko, łatwo i przyjemnie', co wcale nie umniejsza jej wartości naukowej i dydaktycznej. 
Ogólne wprowadzenie jest tu: 
http://www.jergym.hiedu.cz/~canovm/hlavni.htm
Omawia wszystkie działy chemii w zakresie szkoły o ambitnym programie przyrodniczym, jest więc chemia analityczna, fizyczna, matematyczna, biochemia, geochemia a szczególnie fascynuje go historia chemii i aspekty porównawcze nazewnictwa chemicznego. Chyba to jedyne miejsce gdzie można pooglądać sobie tablicę pierwiastków Mendelejewa w 172 jezykach):
http://www.jergym.hiedu.cz/~canovm/vyhledav/chemici2.html 

Znajdujemy też odsyłacze do innych stron, gdzie można pogłębić wiedzę o nazewnictwie chemicznym a równocześnie znaleźć dane o chemii pierwiastków, historii ich odkrycia i zastosowań. Chcemy wiedzieć jak nazywa się fosfor po walijsku, nic prostszego - Ffosfforws - i od razu lecimy do charakterystyki pierwiastka (po angielsku). Nazwy są też po mongolsku, suahili, kornwalijsku, tamilsku, Esperanto, i wielu innych, mało znanych językach. Nie ma jednak maoryskiego, volapük, żadnych języków australijskich, choć jest eskimoski (z kilkoma nazwami tylko). Jest też dowcipna szkolna propozycja nazewnictwa wymyślona przez uczniów Dorseyville Middle School, gdzie fosfor jest Pesticium. A czy wiemy, że po kaszubsku tablica pierwiastków chemicznych nazywa się
"Czadowi ùstôw pierwincòw" a wodór to wòdzyk? Bo jest też język kaszubski w zestawie i mnóstwo dialektów włoskich. Jednym słowem warto tam rzucić okiem: 
http://www.vanderkrogt.net/elements/index_lang.html
i tu: 
http://elements.vanderkrogt.net/index.html  

Dla amatorów historii nazewnictwa bardzo pouczające są strony zestawiające rozwój czeskiego nazewnictwa od czasów ożywienia ruchu narodowego do chwili obecnej. Okazuje się, że Czesi, jak i Polacy starali się bardzo unarodowić słownictwo, ale udało się to tylko w stosunku do kilku pierwiastków - wodór, tlen, żelazo, glin, krzem, dusik (azot), węgiel, srebro, złoto. Co ciekawe, specyficzne nazwy narodowe zachowały się dla tych samych pierwiastków we wszystkich językach słowiańskich i we wielu innych. Inne nazwy się umiędzynarodowiły, o czym warto kiedyś podumać osobno.  
Dobre zestawienie cezskiego nazewnictwa pierwiastków, "ceské názvy prvku (1852)" podane są pod adresem:
http://www.jergym.hiedu.cz/~canovm/objevite/objevite/tabulka.html  

Dużą oryginalnością odznacza się zestawienie historii odkryć poszczególnych pierwiastków w postaci tablicy Mendelejewa, gdzie w miejsce symboli poszczególnych pierwiastków wstawione są małe wizerunki odkrywców stanowiące równocześnie odsyłacze do ilustrowanych biografii, skąd dalej można wędrować do stron poświęconych chemii. Patrz
"Objevitelé prvku":
http://www.jergym.hiedu.cz/~canovm/objevite/objev/objev.htm


(to tylko kopia, tu odsyłacze nie działają!)

Trzeba uznać to za dobrą pomoc dydaktyczną przy założeniu, że uczeń jak i nauczyciel posługują się komputerami nie tylko na zajęciach z informatyki, ale na wszystkich innych zajęciach szkolnych. 
Strona prowadzona jest z dużą dozą humoru i jak zawsze w netonautyce, jak się od niej zacznie sieciową podróż, nigdy nie można przewidzieć, dokąd ona zawiedzie. Mnie zawiodła do Japonii i wcale nie do stron chemicznych.. 

[QZD06::006];[QEP11::026];[QEP11::025];[QEP19::121]
w sieci: 5.5.05

 
.

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


wrzesień  2004

v.55

  Site Meter