Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok VI; No 981

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

Jedno zdumienie dziennie...

Psylocybina.

Biochemiczna i medyczna prawda o halucynogennych grzybach i ich składnikach czynnych  jest jednak inna, niż to opisuja 'szamaniści', mniej magiczna, bardzo przyziemna. W roku 1950 wyizolowano substancje indolowe -  psylocybinę i psylocynę z grzyba, łysiczki meksykańskiej Psilocybe mexicana (Agaricaceae) i ustalono ich strukturę. 
(p. także tu)

Psylocybina (C₁₂H₁₇N₂O₄P), główny składnik czynny ma właściwości halucynogenne i jest silnie trująca. W organizmie blokuje działanie serotoniny decydującej o przesyłaniu impulsów nerwowych w mózgu. W działaniu podobna jest do meskaliny i słynnego LSD, choć do wywołania efektów psychodelicznych potrzebne są różne dawki. Psylocybina jest 25 razy silniejsza w działaniu od meskaliny i dwieście razy słabsza od LSD przy zażywaniu doustnym. Regularne zażywanie tych narkotyków powoduje przyzwyczajanie się, stąd konieczność podnoszenia dawek dla tych samych efektów. Wszyscy zażywający te narkotyki, czy to eksperymentalnie, czy nałogowo, stwierdzają, że odczucia nie dają się porównać z niczym innym doznawanym w codziennym życiu. Przede wszystkim zalani są wrażeniami wzrokowymi, także przy zamkniętych oczach, światło wydaje się silniejsze, kolory bardzie kontrastowe, bardzo żywe i jakby lśniły, światło może dawać wrażenia dźwiękowe a muzyka odbierana bywa kolorystycznie. Następuje coś, co nazywa się 'depersonalizacją' - zachwianie poczucia osobowości, łączenia się z przedmiotami czy kosmosem. To pewnie leży u podstaw szamańskich praktyk. 
W Polsce występuje kilka gatunków łysiczek. Niektóre nie zawierają wcale halucynogenów, inne są trujące, wśród nich łysiczka lancetowata (Psilocybe semilaceata). Ale trzeba być specjalistą aby rozróżnić jedne gatunki od drugich, stąd niebezpieczeństwo zatruć wśród amatorów halucynogennego grzybobrania. 
(interesujące informacje o polskich grzybach można znaleźć na stronie Marka Snowarskiego)  

[QZD05::052];[QZD05::049]
w sieci: 4.4.2005