Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545 No 980
Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

.

Jedno zdumienie dziennie..

Grymaśna papuga nowozelandzka.

Nielotna papuga Kakapo (Strigops habroptilus), którą udało się uratować od wyginięcia, to endemit występujący tylko na wyspach Nowej Zelandii. Kiedyś liczny, choć długowieczny (żyje kilkadziesiąt lat jak człowiek),  w wyniku utraty miejsc lęgowych i bezbronności wobec przybyszów (kotów, szczurów i ludzi) znalazł się na skraju wyniszczenia. 
Przedziwne są obyczaje tego ptaka. Samica składa 2-3 jaja, ale bardzo nieregularnie. Zaledwie co kilka lub kilkanaście lat. Początkowo nie było wiadomo, czemu jest taka marudna w sprawach rozrodu. Okazało się, że składa jaja tylko wtedy, kiedy owocowanie roślin stanowiących pożywienie ptaszyska jest dostatecznie obfite i umożliwi wykarmienie piskląt. Trudno zaprzeczyć, że bardzo rozsądna to strategia. A drzewa z kolei są bardzo marudne w owocowaniu. Rimu (Dacrydium cupressinum) owocuje bardzo nieregularnie, a  owoce tego drzewa stanowią ulubiony dobry pokarm papugi. Poznanie tego faktu spowodowało uruchomienie programu dokarmiania w głodne lata, co dało pożądane skutki. Normalny metabolizm kakapo jest bardzo oszczędny i liście, gałązki i korzenie zupełnie zaspakajają jej potrzeby. Przed okresem lęgowym przyrasta na wadze często ponad dwukrotnie by przetrzymać wymagania związane z wychowem piskląt. Samiec natomiast potrzebuje zużywa mnóstwo energii 'na propagandę' swoich zalet. Naliczono, że w ciagu jednej nocy potrafi huczeć nawet 17.000 razy! Samica zajmuje się pisklętami bardzo długo. Przez pięć miesięcy udaje się co noc na długie wyprawy dla szukania pokarmu. Potrafi wędrować dwu- lub trzykrotnie kilka kilometrów by zaspokoić potrzeby pisklaków, które zanim się uniezależnią, ważą prawie tyle co samica, bo aż 1,5 d 2 kg.  
W związku z tym kakapo ma duże wymagania co do obszaru - jedna para potrzebuje aż 15 hektarów dzikiego terenu by gniazdować. Znosi doskonale niskie temperatury, 'odkryto' ją w zaśnieżonych regionach Fiordlandu, a co ciekawe, utrzymuje jaja w temperaturze zaledwie 10 ^oC. 
Odznacza się bardzo dobrym powonieniem, co nie jest częstą cecha ptaków, i posługuje się nim w szukaniu pokarmu i partnerów. Co więcej, wydaje się znakować teren tym sposobem, jak to robi wiele ssaków. 
Tak więc dzięki niezwykłemu poświęceniu ochotników i konsekwentnej polityce w sprawach ochrony przyrody udało się uratować dla świata tego ciekawego i przedziwnego zwierzaka. 
Chociaż przyszłość tego gatunku wcale nie jest tak zupełnie pewna. Wyspa Codfish Island na dłuższą metę wykarmić może zaledwie sto ptaków. Myśli się o 'przyznaniu' kakapo innej, znacznie większej wyspy w regione arktycznym (Campbell Island), bo trudno wystrzelać wszystkie koty i zatruć wszystkie szczury na pozostałych wyspach Nowej Zelandii. 

[QZD05:065];ART33046p75
w sieci: 4.4.2005