Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545 No 914

.

Jedno zdumienie dziennie..          zestawienia tematyczne 

Sos ludożerców. 

Na Fidżi ludożerstwo uprawiane było od bardzo dawna. Co więcej, badania archeologiczne przeprowadzone w Vunda wskazują, że oprócz ryb, człowiek był najpopularniejszym kręgowcem w miejscowej diecie. Wiarygodne dowody ludożerstwa datują się od początku naszej ery aż do końca dziewiętnastego wieku. Starsze wykopaliska dają się jednoznacznie zidentyfikować na podstawie typowych uszkodzeń kości, a kanibalizm dziewiętnastowieczny udokumentowany jest w opisach podróżników i misjonarzy. Wyspiarski kanibalizm ma swoje biologiczne uzasadnienie. Stosunkowo łatwo jest wytępić większe zwierzęta na wyspie nawet małej grupie kolonistów. Kiedy tego mięsa zabraknie, przychodzi kolej na sąsiadów. Człowiek jako surowiec kulinarny zwany był 'długą świnią', a mięso ludzkie zwie się 'bokola'.  
Na Fidżi mięso damskie ceniono bardziej od męskiego, przy tym za najsmaczniejsze uważano górną część ramion i uda. Jak wiadomo, inne ludy kanibalów miały nieco inne upodobania. Nieumiarkowanie w delektowaniu się 'długą świnią' bywało szkodliwe. Jeden z dziewiętnastowiecznych władców, Kuruduadua, zmarł z tego nieumiarkowania. Niektórzy sądzili nawet, że mięso ludzkie jest ciężko strawne i należy podawać je z właściwymi warzywami i w odpowiednim sosie. 
Najlepszym warzywem były liście Streblus anthropopagorum lub Trophis anthropopagorum  (małe drzewa w rodziny morwowatych), albo Omalanthus pedicellatus (z wilczomleczowatych). Są to rośliny dzikie. Ale najważniejszy był sos z Solanum anthropophagorum (na il.), którą to roślinę specjalnie uprawiano dokoła miejsc, gdzie urządzano kanibalistyczne uczty. Jest to bliski krewniak ziemniaka i pomidora (z psiankowatych) i w zasadzie uznać należy ją za przyprawę (pomidor kanibalów?). Warzywa te i sos spożywane są z innymi mięsami, np wieprzowiną, kiedy 'bokola' zabraknie. 
Wiele było sposobów uboju, przyrządzania i podawania 'bokola', jak to zwykle bywa z daniami serwowanymi przez stulecia, ale to już inna historia.  

Il: Solanum anthropophagorum (S. uporo)
[QZD04::019];[QNK12::004];VA-319p115-7;[ART33::017]p117;[QAB01::221]