|
Cook ubóstwiony.
Kiedy statki trzeciej wyprawy Cooka (1776 - 1779)
pojawiły się na
horyzoncie wyspy Kauai, ludzie
zaczęli wołać "Oto wraca Lono!".
A wedle dosyć zawiłej, romantycznej legendy
hawajskiej, Lono (Orono) zabił swoją żonę
Kaikilanialiiopuna z zazdrości, a potem żałował tego
i z żalu opuścił wyspę. Kaikilanialiiopuna odżyła,
zaczęła szukać rozpaczliwie męża, a nie znalazłszy
go, także wybrała się w morze. Wierzono, że
legendarny Lono wróci.
"Kiedy Kapitan Cook pojawił się na wybrzeżu,
niektórzy kłaniali mu się nisko w uwielbieniu, inni
uciekali ze strachu. Kapłan przystąpił do niego i założył
mu na ramiona szkarłatny ubiór z kory, następnie,
odstąpiwszy nieco, podarował mu wieprzka i inne
prezenty i oddał mu cześć szybką inkantacją i
modlitwą, następnie poprowadził go do świątyni i modlił
się do niego jak do jednego z dawna uznanych bóstw."
Po jakimś czasie wrócił z wyprawy wojennej władca
wyspy. "Traktował Cooka z dużym szacunkiem,
ale zauważywszy odrażające praktyki jakie miały
miejsce na statku, które niestety rozpoczęto na Kauai,
starał się powstrzymać tę rozpustę i zabronił
kobietom wchodzić na statek. Ale to mu się nie udało,
spowodowało to tylko, że cała chmara marynarzy waliła
na ląd. [król] Kalaniopuu obdarował Cooka
najwartościowszymi jakie miał przedmiotami - wspaniałą
narzutą z piór, laskami misternie ozdobionymi piórami
- insygniami pozycji, i przejawiał wiele respektu, choć
bez wzajemności. Cook, będąc dumny z honorów jakie mu
okazywano i z władzy jaką osiągnął nad tymi
ciemnymi barbarzyńcami, ufając swej potędze
morskiej i wojskowej, dzięki której mógł oprzeć się
i karać wszelką agresją ze strony mieszkańców, zaczął
przypisywać sobie prawa nad innymi, jakie mu się nie
należały. Nie tylko akceptował cześć religijną,
jaką oddawano mu jako Lono, ale także przywłaszczył
sobie ... ich prawa, zarówno cywilne jak i religijne,
grabił ich święte miejsca, i niektóre ich czczone
posągi wziął pod pozorem naprawy statku, dając za to
trzy topory. Wynikiem tego była niechęć i wrogość."
... Cook wyruszył w dalszą drogę, ale zanim opuścił
Kawaihae, zauważył pewne defekty w omasztowaniu i wrócił
do zatoki Kealakekua. Było to początkiem końca
wielkiej kariery Cooka.
*)
(cdn.)
Cook, czczony jako Lono, w gronie starszych obdarowany wieprzkiem przez kapłana
wyspy.
*) A residence of twenty-one years in the Sandwich
Islands, or, The civil, religious, and political history of those islands : comprising a particular view of the missionary operations connected with the introduction and progress of Christianity and civilization among the Hawaiian people by Hiram
Bingham.
Hartford, Conn. : H. Huntington ; New York : S. Converse,
1847. (tłum. RA)
grawiura wedle il.
Webera
u góry portret Cooka i statek
'Discovery'
[QZD03::041];[QZD02::067];[QCB09::053];[QEP05::046];RCP05036p021
|
|
