Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545 No 792

 

Jedno zdumienie dziennie...

      

.

 
Cook ubóstwiony.

Kiedy statki trzeciej wyprawy  Cooka (1776 - 1779) pojawiły się na horyzoncie wyspy Kauai, ludzie zaczęli wołać "Oto wraca Lono!".
A wedle dosyć zawiłej, romantycznej legendy hawajskiej, Lono (Orono) zabił swoją żonę Kaikilanialiiopuna z zazdrości, a potem żałował tego i z żalu opuścił wyspę. Kaikilanialiiopuna odżyła, zaczęła szukać rozpaczliwie męża, a nie znalazłszy go, także wybrała się w morze. Wierzono, że legendarny Lono wróci. 
 
"Kiedy Kapitan Cook pojawił się na wybrzeżu, niektórzy kłaniali mu się nisko w uwielbieniu, inni uciekali ze strachu. Kapłan przystąpił do niego i założył mu na ramiona szkarłatny ubiór z kory, następnie, odstąpiwszy nieco, podarował mu wieprzka i inne prezenty i oddał mu cześć szybką inkantacją i modlitwą, następnie poprowadził go do  świątyni i modlił się do niego jak do jednego z dawna uznanych bóstw." Po jakimś czasie wrócił z wyprawy wojennej władca wyspy. "Traktował Cooka z dużym szacunkiem, ale zauważywszy odrażające praktyki jakie miały miejsce na statku, które niestety rozpoczęto na Kauai, starał się powstrzymać tę rozpustę i zabronił kobietom wchodzić na statek. Ale to mu się nie udało, spowodowało to tylko, że cała chmara marynarzy waliła na ląd. [król] Kalaniopuu obdarował Cooka najwartościowszymi jakie miał przedmiotami - wspaniałą narzutą z piór, laskami misternie ozdobionymi piórami - insygniami pozycji, i przejawiał wiele respektu, choć bez wzajemności. Cook, będąc dumny z honorów jakie mu okazywano i z władzy jaką osiągnął nad tymi ciemnymi barbarzyńcami, ufając swej potędze morskiej i wojskowej, dzięki której mógł oprzeć się i karać wszelką agresją ze strony mieszkańców, zaczął przypisywać sobie prawa nad innymi, jakie mu się nie należały. Nie tylko akceptował cześć religijną, jaką oddawano mu jako Lono, ale także przywłaszczył sobie ... ich prawa, zarówno cywilne jak i religijne, grabił ich święte miejsca, i niektóre ich czczone posągi wziął pod pozorem naprawy statku, dając za to trzy topory. Wynikiem tego była niechęć i wrogość." ... Cook wyruszył w dalszą drogę, ale zanim opuścił Kawaihae, zauważył pewne defekty w omasztowaniu i wrócił do zatoki Kealakekua. Było to początkiem końca wielkiej kariery Cooka.
*) (cdn.)


Cook, czczony jako Lono, w gronie starszych obdarowany wieprzkiem przez kapłana wyspy.

*) A residence of twenty-one years in the Sandwich Islands, or, The civil, religious, and political history of those islands : comprising a particular view of the missionary operations connected with the introduction and progress of Christianity and civilization among the Hawaiian people by Hiram Bingham.
Hartford, Conn. : H. Huntington ; New York : S. Converse, 1847
. (tłum. RA)

grawiura wedle il. Webera
u góry portret Cooka i statek 'Discovery'
[QZD03::041];[QZD02::067];[QCB09::053];[QEP05::046];RCP05036p021

.

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


czerwiec 2004

v.52

  Site Meter