Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545 No 787

.

Jedno zdumienie dziennie..          zestawienia tematyczne 

Prehistoria wykałaczki.

Skromna wykałaczka wydaje się być najstarszym narzędziem. Na to przynajmniej wskazują badania Dr Leslea Hlusko z Uniwersytetu w Illinois. Dr Hlusko badała, posługując się skaningowym mikroskopem elektronowym, zęby człowiekowatych liczące 1.800.000 lat. Zauważyła na nich delikatne rowki akurat na poziomie dziąseł. Postawiła hipotezę, że są to ślady czyszczenia zębów za pomocą wykałaczki wykonanej ze źdźbła trawy. Jak wiadomo trawy zawierają ostre kryształki krzemianów i doskonale pełnią rolę materiału ściernego. Aby uprawdopodobnić swoją hipotezę, Dr Hlusko przez osiem godzin pocierała małpie zęby kawałkami trawy. Pod mikroskopem elektronowym zarysy na zębach tak traktowanych były takie same co do struktury, jak na zębach sprzed prawie dwóch milionów lat. 
Można zapytać, który małpolud potrafiłby drapać się po zębach przez osiem godzin. Ale cóż, uczony motywowany chęcią poznania nie do takich czynów jest zdolny. A poza tym małpolud miał na to całe życie, a w nauce tak nie jest. Trzeba publikować i koniec ('publish or perish..').  
Opinie co do wieku najstarszych narzędzi są bardzo różne. Niektórzy sądzą, że już 800.000 lat temu nauczono posługiwać się pięściakami (dolny pleistocen). Olbrzymi to szmat czasu, niemniej skromna wykałaczka wyprzedziła pięściaki o cały milion lat. O ile mi wiadomo, nie są znane przypadki, by jakiekolwiek zwierzęta czyściły sobie zęby posługując się narzędziami. 

ilustr. z New Scientist
[QZD02::092];[QZD01::060];[QNT89::073];[QEP05::037]