Jedno zdumienie dziennie...

Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545  No 786

 

 

.

Cz這wiek, czy niecz這wiek. 

Zagadnienie, czy dana istota 篡wa jest cz這wiekiem, czy cz這wiekiem nie jest pasjonowa這 filozof闚 od czas闚 niepami皻nych, ale w epoce odkry geograficznych i europejskiej ekspansji zacz窸o mie nie tylko znaczenie filozoficzne , ale tak瞠 zupe軟ie praktyczne. Czasem wymaga這 podejmowania decyzji natychmiastowej. Na nieludzi mo積a by這 polowa bez ogranicze, a na ludzi tak瞠, ale trzeba by這 najpierw zadba o ich dusz, czyli trzeba by這 ich z豉pa i ochrzci. 
Nie m鏬 tej sprawy pomin寞 Karol Linneusz (1707 - 1778), skoro chcia uporz鉅kowa ca造 wiat i dla ka盥ej istoty (ze ska豉mi w章cznie) znale odpowiednie miejsce na drabinie stworzenia.  
Ku przera瞠niu swoich oponent闚 Linneusz umieci zar闚no ludzi jak i ma逍y w jednym rz璠zie Anthropomorpha, w nim wydzieli ludzi jako gatunek gatunek Homo tego samego rz璠u. 

'Nikt nie ma prawa mi mie za z貫' - argumentowa nieco obruszony, '瞠 jako przyrodnik zgodnie z zasadami nauki, do chwili obecnej nie by貫m w stanie wykry 瘸dnej cechy, na podstawie kt鏎ej mo積a odr騜ni cz這wieka od ma逍y'. A pami皻ajmy, by這 to w sto lat prawie przed 'wybuchem' darwinizmu. 
I tak w grupie cz這wiekokszta速nych znalaz造 si ma逍y zachowuj鉍e si podobnie, zdaniem uczonego, do ludzi - Satyr i Pigmej, a gatunek Homo sk豉da si z trzech rodzaj闚: Homo caudatus, Homo troglodytes i Homo sapiens. Linneusz zak豉da tak瞠, 瞠 istniej inne gatunki Homo, dot鉅 nie poznane. Cztery geograficzne rasy ludzkie stanowi造 podgatunki Homo sapiens
Zagadnienie cz這wiek - niecz這wiek starano si rozwi頊a na r騜ne sposoby, mi璠zy innymi mow pr鏏owano przyj寞 za kryterium. Opowiada si o pewnym francuskim kardynale, kt鏎y w zoo odezwa si do orangutana "odezwij si, to ci ochrzcz!". Orangutan nabra wody w usta, nie odezwa si i wymiga si od wody wi璚onej. Dlatego do niedawna wolno by這 polowa na orangutany bez ogranicze.. 
Pewne trudnoci systematyczne nasuwa造 syreny morskie, z kt鏎ymi baraszkowali sobie marynarze, a przynajmniej tym si chwalili, a tak瞠 tzw. 'dzikie dzieci' opisywane w r騜nych krajach, a tak瞠 ludzie monstrualni. Linneusz umieci patago雟kich olbrzym闚 razem z alpejskimi kar豉mi w jednym gatunku Homo monstrosus. Znalaz造 si tam olbrzymie Patagonki (opisywane w doniesieniach Towarzystwa Kr鏊ewskiego jako dwukrotnie wy窺ze od angielskich marynarzy), a satyrycy podmiewali si, 瞠 bardzo by si przyda造 w Anglii dla wzmocnienia rasy, kt鏎a marnia豉 od co najmniej setki lat. 
A w pimiennictwie gazetowym w sto lat pniej, kiedy to dworowano sobie z darwinizmu, Darwin przedstawiany by cz瘰to z twarz jednej z postaci linneuszowskiej ilustracji.  

u g鏎y kwiaty zimozio逝 p馧nocnego, ulubionej roliny Linneusza
[QZD03::012];[QZD03::009];[QNK21::029];QNK21029-p103

 


witryn prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


czerwiec 2004

v.52

  Site Meter