|
|
Historia
doświadczalna. Ponad
dwieście trzydzieści lat temu, w roku 1768 James Cook
wyruszył w podróż odkrywczą, w czasie której
dokonano obserwacji przejścia
Wenus, opracowano mapy
zupełnie nieznanych akwenów, ustalono też wyspiarski
charakter Nowej Zelandii. Podróż trwała trzy lata i
była olbrzymim sukcesem nawigacyjnym, a także sukcesem
Imperium Brytyjskiego.
W czasie celebracji dwóchsetlecia Australii w roku 1988
padł pomysł odtworzenia statku Cooka. Kosztem 17
milionów AUS$ (ok. 6 mil. £) zbudowano dokładną
kopię statku wedle planów zachowanych w aktach
Admiralicji. Ze względu na przepisy żeglugowe, statek
był dodatkowe wyposażony w silnik spalinowy (nie używany), satelitarny
namiar (dostępny tylko dla kapitana na wszelki
wypadek), i nowoczesne
toalety (dostępne dla wszystkich). Przez jakiś czas
statek odwiedzał wiele portów w charakterze pływającego
muzeum, a w roku 2001 grupa ochotników zorganizowana przez BBC
powtórzyła krótki odcinek wojażu Cooka.
Ochotnicza załoga (pod względem liczebności jedna
trzecia oryginalnej załogi 'Endeavour') posługiwała
się takim samym sprzętem nawigacyjnym, manewrowała żaglami
jak za czasów Cooka, żyła w
warunkach takich samych jak jego załoga, bez komputerów,
kalkulatorów (zauważyłem tylko, że robiąc skomplikowane obliczenia nawigacyjne
'na piechotę' wedle tabel, posługiwano się ołówkami, czego nie mógł robić Cook).
Nawet jedzenie było takie
same jak trzysta lat temu. Zrobiono kilka wyjątków
co do trybu życia. Nie stosowano kary chłosty za
przewinienia, nie uprawiano seksu z mieszkankami
odwiedzanych wysp - przynajmniej nie wspomina o tym
autor pięknego opracowania dokumentującego ten
eksperyment *). Cook w czasie trzyletniej podróży
przebył około 64.000 km, powtórzona wyprawa przebyła
zaledwie 5.600 w przeciągu sześciu tygodni z Australii
do Indonezji.
Odwiedzano miejsca w których zatrzymywał się żaglowiec
'Endeavour' a uczestnicy prowadzili dzienniczki w których
notowali swoje obserwacje i wrażenia. Eksperyment był krótki, ale był
wielkim sukcesem. Pozwolił zrozumieć i poczuć trudy podróży
w tamtych czasach, a dla uczestników był
niezapomnianym przeżyciem i doskonałą lekcją
historii eksperymentalnej. Zdjął też odium
romantyzmu z pojęć o egzotycznych podróżach dawnych
zdobywców nowych kontynentów. (cd. patrz tu).
*) Simon Baker (2002)
The ship; Retracing Cook's Endevaur voyage.
BBC, London, 224p.
[QZD03::014];[QAB08::125]
|
|
