Jedno zdumienie dziennie...


Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545  No 772

 

Historia doświadczalna.  

Ponad dwieście trzydzieści lat temu, w roku 1768 James Cook wyruszył w podróż odkrywczą, w czasie której dokonano obserwacji przejścia Wenus, opracowano mapy zupełnie nieznanych akwenów, ustalono też wyspiarski charakter Nowej Zelandii. Podróż trwała trzy lata i była olbrzymim sukcesem nawigacyjnym, a także sukcesem Imperium Brytyjskiego. 
W czasie celebracji dwóchsetlecia Australii w roku 1988 padł pomysł odtworzenia statku Cooka. Kosztem 17 milionów AUS$ (ok. 6 mil. £) zbudowano dokładną kopię statku wedle planów zachowanych w aktach Admiralicji. Ze względu na przepisy żeglugowe, statek był dodatkowe wyposażony w silnik spalinowy (nie używany), satelitarny namiar (dostępny tylko dla kapitana na wszelki wypadek), i nowoczesne toalety (dostępne dla wszystkich). Przez jakiś czas statek odwiedzał wiele portów w charakterze pływającego muzeum, a w roku 2001 grupa ochotników zorganizowana przez BBC powtórzyła krótki odcinek wojażu Cooka.  Ochotnicza załoga (pod względem liczebności jedna trzecia oryginalnej załogi 'Endeavour') posługiwała się takim samym sprzętem nawigacyjnym, manewrowała żaglami jak za czasów Cooka, żyła w warunkach takich samych jak jego załoga, bez komputerów, kalkulatorów (zauważyłem tylko, że robiąc skomplikowane obliczenia nawigacyjne 'na piechotę' wedle tabel, posługiwano się ołówkami, czego nie mógł robić Cook). Nawet jedzenie było takie same jak trzysta lat temu. Zrobiono kilka wyjątków co do trybu życia. Nie stosowano kary chłosty za przewinienia, nie uprawiano seksu z mieszkankami odwiedzanych wysp - przynajmniej nie wspomina o tym autor pięknego opracowania dokumentującego ten eksperyment *). Cook w czasie trzyletniej podróży przebył około 64.000 km, powtórzona wyprawa przebyła zaledwie 5.600 w przeciągu sześciu tygodni z Australii do Indonezji. 
Odwiedzano miejsca w których zatrzymywał się żaglowiec 'Endeavour' a uczestnicy prowadzili dzienniczki w których notowali swoje obserwacje i wrażenia. Eksperyment był krótki, ale był wielkim sukcesem. Pozwolił zrozumieć i poczuć trudy podróży w tamtych czasach, a dla uczestników był niezapomnianym przeżyciem i doskonałą lekcją historii eksperymentalnej. Zdjął też odium romantyzmu z pojęć o egzotycznych podróżach dawnych zdobywców nowych kontynentów. (cd. patrz tu).

*) Simon Baker (2002)
The ship; Retracing Cook's Endevaur voyage.
BBC, London, 224p.

[QZD03::014];[QAB08::125]

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


czerwiec 2004

v.52

  Site Meter