|
Kopalnie zębów.
Kiedy plombowanie zębów jest już
niemożliwe, sztuczne zęby mogą okazać się pomocne.
Już starożytni Etruskowie wyrabiali sztuczne zęby z
należycie obrobionej kości słoniowej i umocowywali je
w szczęce przy pomocy złotych mostków, i to 2700 lat temu (znane okazy z
około 700 BC). Inny sztuczny ząb, tkwiący jeszcze w szczęce,
znaleziono we Francji na cmentarzysku gallo-rzymskim koło
obecnego Essonne pochodzący z pierwszego wieku n.e.
Jest to szczególnie interesujące to znalezisko z pierwszego
wieku n.e. - ząb zrobiony
z kutego żelaza, wbity w szczękę, funkcjonował jako
implant, na co wskazuje struktura kości dookoła zęba.
W osiemnastym i dziewiętnastym wieku było wielkie
zapotrzebowanie na sztuczne zęby. Wyrabiano je kości słoniowej,
z metalu, z kości bydlęcej, zębów wieloryba i nosorożca,
porcelany, ceramiki, ale bardzo chętnie posługiwano
się też zębami ludzkimi. Biedni mogli swoje zęby sprzedać,
dostawcy zwłok ludzkich dla prosektoriów uczelnianych
(w Polsce nazywałoby się to 'skór') handlowali także
zębami, kradzionymi wraz ze zwłokami z cmentarzy. Był
to proceder bardzo pospolity i popłatny. Najlepszym
jednak źródłem zębów
były pobojowiska. Zbierano zęby zaraz po
wycofaniu się walczących armii, dopóki psy nie rozwlekły zwłok.
Znawcy mówią, że nie zawsze czekano na śmierć
rannych.. Zanotowano, że John Greenwood, dentysta Waszyngtona, przywiózł
w roku 1805 z Europy baryłkę zębów pochodzących z
napoleońskich pobojowisk.
Natomiast stare pobojowiska były prawdziwą kopalnią zębów.
Przez dziesiątki lat w Europie posługiwano się zębami
spod Waterloo. Całe baryłki zębów eksportowano do
Ameryki, gdzie także funkcjonowały liczne własne kopalnie po
wojnie secesyjnej. Wygrzebywano uzębienie na takich
znanych pobojowiskach jak Gettysburg i Bull Run.
Zęby więc byłyby pierwszym organem stosowanym w przeszczepach. Czy się przyjmowały, jak przeszczepy,
czy po prostu tkwiły w szczęce, czy wmontowane były w
sztuczną szczękę, to już inna sprawa.
[QZD02::076];[QZD01::060]10;[RIR73-039;VA-388p49 QPB07-084; RIR54-103
|
|
