|
Skłonni jesteśmy sądzić, że
życie naszych przodków jaskiniowych było okrutne, krótkie
i najczęściej kończyło się jako pieczeń u sąsiadów lub
jako strawa dla drapieżników. Tak pewnie było. Ale były w nim też chwile
bardziej 'ludzkie', jak wykazuje pewne odkrycie dokonane
niedawno w jaskiniach Słowenii. Jest tam wiele jaskiń ze śladami mieszkańców sprzed dziesiątek tysięcy
lat.
W
jednej z nich w górach Dynarskich, Divje babe I,
zamieszkałej 45.000 lat temu przez
Neandertalczyków (środkowy paleolit), znaleziono pustą w środku kość
niedźwiedzia jaskiniowego z nawierconymi
otworami. Wszystko wskazuje na to, że jest to flet, najstarszy
ze znanych instrumentów muzycznych. Jak dotąd znane były
flety egipskie i sumeryjskie wykonane z trzciny około
5.000 lat temu. Ten kościany egzemplarz z Gór
Dynarskich znaleziono w okolicznościach pozwalających
ocenić z całą pewnością jego wiek na 45.000 lat.
Jelle
Atema, biolog (Boston University), ale fanatyk gry na
flecie, wykonał kopię znaleziska uzupełniając braki
i uszkodzenia i ... zagrał na najstarszym instrumencie
świata. Instrument pozwala na granie melodyjek w skali
pentatonalnej lub diatonalnej. Pentatonika uznawana jest
za jedną z najstarszych skal muzycznych spotykana dotąd
w muzyce wschodu i ludowej muzyce europejskiej, a proste
flety, tzw. quena stanowią i dziś podstawę urzekającej
muzyki
andyjskiej.
Tak więc w jaskiniach nie zawsze musiało być ponuro,
a jaskiniowiec widocznie nie zawsze bez przerwy gonił za
zwierzyną i użerał się z pobratymcami czy haremem,
ale bywało że słodko przygrywał, pewnie neandertalskiej
kochance z sąsiedztwa, bo muzyka chyba do tego przede
wszystkim była
stosowana przed wynalezieniem państw i partii. Istnieją
jednak przypuszczenia, że koncerty na flecie nie były
jedynym sposobem uprawiania muzyki przez jaskiniowców.
Szereg stalagmitów występujących w zamieszkałych
dawniej jaskiniach nosi ślady uderzeń, które powtórzone
teraz, dają efekty muzyczne.
Zwiedzając więc stare jaskinie postójmy chwilę w
skupieniu, może usłyszymy echa koncertu na flet i pięć
stalagmitów przy akompaniamencie zgrzytania zębów
jaskiniowego niedźwiedzia..
QZD01011];[QNT96::194]a,b |

Neandertalczyk odtworzony dla BBC
|