Jedno zdumienie dziennie...

 

 zestawienia tematyczne 

 
Muzyka jaskiniowa.

Skłonni jesteśmy sądzić, że życie naszych przodków jaskiniowych było okrutne, krótkie i najczęściej kończyło się jako pieczeń u sąsiadów lub jako strawa dla drapieżników. Tak pewnie było. Ale były w nim też chwile bardziej 'ludzkie', jak wykazuje pewne odkrycie dokonane niedawno w jaskiniach Słowenii. Jest tam wiele jaskiń ze śladami mieszkańców sprzed dziesiątek tysięcy lat. 
W jednej z nich w górach Dynarskich, Divje babe I, zamieszkałej 45.000 lat temu przez Neandertalczyków (środkowy paleolit),   znaleziono pustą w środku kość niedźwiedzia jaskiniowego z  nawierconymi otworami. Wszystko wskazuje na to, że jest to flet, najstarszy ze znanych instrumentów muzycznych. Jak dotąd znane były flety egipskie i sumeryjskie wykonane z trzciny około 5.000 lat temu. Ten kościany egzemplarz z Gór Dynarskich znaleziono w okolicznościach pozwalających ocenić z całą pewnością jego wiek na 45.000 lat. 
Jelle Atema, biolog (Boston University), ale fanatyk gry na flecie, wykonał kopię znaleziska uzupełniając braki i uszkodzenia i ... zagrał na najstarszym instrumencie świata. Instrument pozwala na granie melodyjek w skali pentatonalnej lub diatonalnej. Pentatonika uznawana jest za jedną z najstarszych skal muzycznych spotykana dotąd w muzyce wschodu i ludowej muzyce europejskiej, a proste flety, tzw. quena stanowią i dziś podstawę urzekającej muzyki andyjskiej. 
Tak więc w jaskiniach nie zawsze musiało być ponuro, a jaskiniowiec widocznie nie zawsze bez przerwy gonił za zwierzyną i użerał się z pobratymcami czy haremem, ale bywało że słodko przygrywał, pewnie neandertalskiej kochance z sąsiedztwa, bo muzyka chyba do tego przede wszystkim była stosowana przed wynalezieniem państw i partii. Istnieją jednak przypuszczenia, że koncerty na flecie nie były jedynym sposobem uprawiania muzyki przez jaskiniowców. Szereg stalagmitów występujących w zamieszkałych dawniej jaskiniach nosi ślady uderzeń, które powtórzone teraz, dają efekty muzyczne.
Zwiedzając więc stare jaskinie postójmy chwilę w skupieniu, może usłyszymy echa koncertu na flet i pięć stalagmitów przy akompaniamencie zgrzytania zębów jaskiniowego niedźwiedzia.. 

QZD01011];[QNT96::194]a,b


Neandertalczyk odtworzony dla BBC


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


czerwiec 2004

v.52

  Site Meter