Jedno zdumienie dziennie...

 
 
 

Bóg kukurydzy.

 

 

Majowie mieli kukurydzę (Zea mays) w niezwykłym poważaniu jako podstawową żywicielkę. Opiekował się kukurydzą młody, piękny bóg Yum K'aax (Kaa oznacza nadmiar, dostatek), będący także patronem rolnictwa. Przedstawiano go często jako młodzieńca o typowym profilu Majów ze spłaszczonym czołem i z symboliczną kolbą kukurydzy jako przybraniem głowy, spowitą w liście i otoczoną pękiem nitek - słupkowia kukurydzy jako włosów. Yum Kaa'x opiekował się także młodożeńcami i jemu poświęcony był dzień tygodnia Kan (kukurydziałek?). 
Miał on wielu wrogów i często był bezbronny. Prześladowały go ptaki, owady, gryzonie i chwasty, a wsparcie otrzymywał od boga deszczu Chaac. Największym przyjacielem Yum Kaa'x był jednak człowiek odpędzając ptaki, chroniąc przed gryzoniami i pieląc poletka kukurydzy, a przede wszystkim uprawiając kukurydzę z zachowaniem należytego ceremoniału i obrzędów, a więc dając życie samemu bogowi. Z wdzięczności za to Yum Kaa'x karmił ludzi. 
Moim zdaniem jest to archaiczny przykład zrozumienia istoty związku między roślinami a człowiekiem. Dzięki działalności człowieka roślina-bóg otrzymuje życie, za to bóg ofiaruje człowiekowi sposób na przeżycie. W odniesieniu do kukurydzy ma to szczególne znaczenie. Uprawiane formy kukurydzy, w wyniku kilku tysięcy lat hodowli, straciły zdolność przeżycia bez pomocy człowieka. Roślina zatraciła samosiewność i bez człowieka dającego jej życie ona sama, a więc i Kaa'x, nie mógłaby istnieć. 

[QZD01::079];[QZD01::074]7-9;RCP05081\07\007

 
 

 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


czerwiec 2004

v.52

  Site Meter