| |
Majowie
mieli kukurydzę (Zea mays) w niezwykłym poważaniu jako podstawową
żywicielkę. Opiekował się kukurydzą młody, piękny
bóg Yum K'aax (Kaa oznacza nadmiar, dostatek), będący
także
patronem rolnictwa. Przedstawiano go często jako młodzieńca
o typowym profilu Majów ze spłaszczonym czołem i z
symboliczną kolbą kukurydzy jako przybraniem głowy,
spowitą w liście i otoczoną pękiem nitek - słupkowia
kukurydzy jako włosów. Yum Kaa'x opiekował się także
młodożeńcami i jemu poświęcony był dzień tygodnia
Kan (kukurydziałek?).
Miał on wielu wrogów i często był bezbronny. Prześladowały
go ptaki, owady, gryzonie i chwasty, a wsparcie otrzymywał
od boga deszczu Chaac. Największym przyjacielem Yum
Kaa'x był jednak człowiek odpędzając ptaki, chroniąc
przed gryzoniami i pieląc poletka kukurydzy, a przede
wszystkim uprawiając kukurydzę z zachowaniem należytego
ceremoniału i obrzędów, a więc dając życie samemu bogowi.
Z wdzięczności za to Yum Kaa'x karmił ludzi.
Moim zdaniem jest to archaiczny przykład zrozumienia
istoty związku między roślinami a człowiekiem. Dzięki
działalności człowieka roślina-bóg otrzymuje życie,
za to bóg ofiaruje człowiekowi sposób na przeżycie.
W odniesieniu do kukurydzy ma to szczególne znaczenie.
Uprawiane formy kukurydzy, w wyniku kilku tysięcy lat
hodowli, straciły zdolność przeżycia bez pomocy człowieka.
Roślina zatraciła samosiewność i bez człowieka dającego
jej życie ona sama, a więc i Kaa'x, nie mógłaby
istnieć.

[QZD01::079];[QZD01::074]7-9;RCP05081\07\007
|
|