Jedno zdumienie dziennie...

 zestawienia tematyczne 

 

 
Lwowiaków przewrotny Pean na cześć Stalina.

W październiku 1952 zakończył się XIX Zjazd KPZR, którego materiały czyta się teraz jak czarny humor, lepszy od Mrożka czy Topora. 
Tow. K. Woroszyłow zamknął Zjazd tymi słowy:

Chwała wielkiemu wodzowi i nauczycielowi mas pracujących i całej postępowej ludzkości, genialnemu budowniczemu komunizmu - towarzyszowi Stalinowi! (Burzliwe, długotrwale oklaski przechodzące w owację, wszyscy wstają. Okrzyki:'„Hura!", „Wielkiemu towarzyszowi Stalinowi— hura!).

Jakby w ton tej owacji polscy studenci lwowscy 'popełnili' wiersz, który przedstawili prasie miejscowej i który został przepuszczony przez cenzurę:

I

III

Runą i w łunach spłoną pożarnych krzyże kościołów, krzyże ofiarne
i w bezpowrotnym zgubi się szlaku
z lechickiej ziemi Orzeł Polaków.

Na ziemskim globie flagi czerwone
będą na chwałę grały jak dzwony,
Czerwona Armia i wódz jej Stalin
odwiecznych wrogów swoich obali.

II

IV

O słońce jasne, wodzu Stalinie,
niech sława twoja nigdy nie zginie,
Niech jako orłów prowadzi z gniazda
Rosja i Kremla płonąca gwiazda.

Zmienisz się rychło w wieku gadzinę
Polsko, i twoje córy i syny,
wiara i każdy krzyż na mogile
u stóp nam legnie w prochu i pyle. *)

Wiersz ten, pracowicie wystukany na polskiej maszynie (nielegalnej, bo maszyny trzeba było rejestrować), rozsyłano zaufanym znajomym w Rosji, dotarł też do Polski. Zdumieni, otrzymywali jednak wkrótce w osobnej przesyłce instrukcję, jak ten wiersz czytać należy. Trzeba tylko połączyć kolumny i wychodzi to tak: 

 
 

I/III

Runą i w łunach spłoną pożarnych - Na ziemskim globie flagi czerwone,
krzyże kościołów, krzyże ofiarne
- będą na chwałę grały jak dzwony,
i w bezpowrotnym zgubi się szlaku
- Czerwona Armia i wódz jej, Stalin.
Z lechickiej ziemi Orzeł Polaków
- odwiecznych wrogów swoich obali.

II/IV

O słońce jasne, wodzu Stalinie - Zmienisz się rychło w wieku gadzinę;
Niech sława twoja nigdy nie zginie
- Polsko, i twoje córy i syny
niech jako orłów prowadzi z gniazda
- wiara i każdy krzyż na mogile.
Rosja i Kremla płonąca gwiazda
- u stóp nam legnie w prochu i pyle. *)

Trzeba było wiele studenckiej brawury i, dodajmy  z perspektywy historycznej, patriotycznego tromtadractwa, by wiersz ten przedstawić cenzurze.. Ale zdumiewające, ile tez przedstawionych w tym wierszu się sprawdziło..

Nieodtwarzalnymi drogami ulotka ta dotarła do Nowej Zelandii. Przedstawiam ją poniżej - widać wyraźnie, skrawek papieru, tzw. przebitka, kopia druga lub trzecia. Na maszynę wchodzilo 5 - 6 arkuszy. Trzeba było oszczędzać papieru (większy zakup od razu naprowadzał szpicli), i kalkę, wreszcie ograniczona była wytrzymałość maszyny nie do nabycia..

[*) Interpunkcja skorygowana]
(maszynopis ze zbiorów W. Schwieters, Auckland, Nowa Zelandia)
[Portret Stalina ze specjalnego zeszytu 'Nowych Dróg, Organu Teoretycznego i Politycznego Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej' (1952); z księgozbioru RA]
[QZD01::078]1;WN3376,0,438

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


czerwiec 2004

v.52

  Site Meter