Jedno zdumienie dziennie...

 

 zestawienia tematyczne 

Kochajmy szarłat.

Istnieje szereg racji dla których szarłat powinien być szerzej uprawiany i wprowadzany na rynek. 
Porównanie składu chemicznego mąki z pospolitych zbóż z mąką szarłatu wychodzi na korzyść tego ostatniego. Zwartość białka w nasionach szarłatu jest wyższa niż wszystkich innych zbóżach, bo wynosić może aż 18 %, podczas gdy pszenica zawiera około 14 % białka, a inne zboża pozostają daleko w tyle (kukurydza 10,3 %, ryż zaledwie 8.5 %). 
Ważniejszym wskaźnikiem wartości dietetycznej pożywienia jest zawartość tzw. aminokwasów niezbędnych. Jak wiadomo nie wszystkie aminokwasy niezbędne do normalnego przebiegu procesów życiowych syntetyzowane są w organizmie człowieka z innych metabolitów. Niektóre muszą być 'importowane' w pożywieniu. Najczęsciej wylicza się osiem aminokwasów niezbędnych (
tryptofan, lizyna, metionina, fenyloalanina, treonina, walina, leucyna, isoleucyna). Białko nasion szarłatu jest bogate w niektóre aminokwasy niezbędne, aż  0,73 do 0,84% białka surowego to leucyna. Dużo jest także lizyny. Biorąc pod uwagę dużą zawartość białka surowego w nasionach, jest to ważny składnik zdrowej diety. 
Szarłat jest pożywieniem wysokokalorycznym (366 cal/100 g, podczas gdy dla kukurydzy wartość ta wynosi 352 cal/100g). Ale nie histeryzujmy z tą antykalorycznością. Ostatecznie po to człowiek je, by dostarczyć organizmowi energii. Histeria antykaloryczna wynika z raczej z psychologii zjadaczy, a nie z natury pożywienia. 
Korzystnie dla szarłatu przedstawia się zestawienie składników mineralnych, tłuszczu, a dla szarłatu jako jarzyny, także witamin. Jednym słowem Indianie przedkolumbijscy wiedzieli co wybierać do udomowienia, a władcy azteccy co zbierać jako podatek. 
Wymienić trzeba jeszcze pewien czynnik ściśle medyczny. W tzw. krajach zaawansowanych coraz większa liczba ludzi obarczonych jest uczuleniem na gluten, substancję białkową występującą w pospolitych zbożach. Szarłat nie zawiera glutenu i może stanowić doskonałe uzupełnienie dosyć nudnej diety osób nękanych tym uczuleniem.  
Jednym słowem, przy groźbie nadprodukcji rolniczej warto przymierzyć się do upraw nietypowych z dużymi perspektywami rynkowymi i dietetycznymi. Szarłat odznaczający się dużą adaptacyjnością klimatyczną i środowiskową jest tu dobrym kandydatem. 
Dobre plony szarłatu otrzymuje się w Kanadzie, w Polsce wspaniale rośnie szarłat miejscowy jako uciążliwy chwast (szarłat szorstki, Amaranthus retroflexus), są przesłanki, że inne gatunki czy odmiany mogłyby zupełnie dobrze plonować.

[QZD01::029]; [QZD00::068]


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


kwiecień 2004

v.49

  Site Meter