Jedno zdumienie dziennie...

 

 zestawienia tematyczne 

 

  
Nazwy miast.

Petersburg stal się Leningradem zaraz po śmierci Lenina, ale w parę miesięcy później (w czerwcu 1924) Stalin pozazdrościł Leninowi i kazał przemianować Yuzuwkę na Ukrainie na Stalino (Nazwa Yuzuwka pochodziła od nazwiska walijskiego przemysłowca Johna Hughes, który w 1872 roku zainwestował w przemyśl rosyjski, a w roku 1913 w jego zakładach produkowano 74 % rosyjskiego żelaza. Teraz nazywa się Donieck). W styczniu 1925 Carycyn przemianowano na Stalingrad. A potem już ruszyła cala epidemia. Wkrótce 'swoje' miasta mieli wszyscy, wielcy i mali politycy i działacze radzieccy (mali dostawali czasem tylko wsie czy przysiółki, ale zawsze to coś na mapie). Nawet Trocki miął swoje miasto (Gatczina pod Leningradem). Na krotko, ale miał, ale Stalin miał ich dziesiątki. Nie ominęła Polski ta epidemia. Nie dotyczyła miast, ale jednak. We wielu miasteczkach, gdzie przedwojenny Plac Piłsudskiego zamieniono na Adolf Hitler Platz w roku 1939, w 1945 zamieniono na Plac Stalina. Bywały ulice Marszałka Rokossowskiego, bocznymi ulicami zaszczycano czasami Bolesława Bieruta, a nawet Michała Żymierskiego. Pamiętamy, był w Polsce Stalinogród i województwo stalinogrodzkie. Rzecz jest na tyle wstydliwa, że nie wspomina o tym nawet Encyklopedia PWN (tom 10 z 1967r), ani grubaśny spis miejscowości PRL (ponad 100.000 nazw, 1968 r.). A przecież pomysłodawcą przemianowania Katowic na Stalinogród był sam wielki piewca pracy górnika - Gustaw Morcinek (1891 - 1963)! Wielka Encyklopedia Radziecka nie wie nic nie tylko o Stalinogrodzie, ale nawet nie wymienia Stalingradu, jest tylko Stalingradzka Bitwa.  Grubaśny indeks miejscowości do rosyjskiego atlasu świata z 1968 (ponad 200.000 pozycji) nie zawiera żadnej nazwy związanej ze Stalinem, choć miejscowości takie jeszcze istniały w niektórych krajach. Nie wspomina Encyclopaedia Britannica 2004, a Atlas Encarta 1996 podaje błędnie Stalinogorod jako synonim Katowic.
Nie jest to tylko ciekawostka i śmiesznostka polityczna. Dla wielu osób, szczególnie emigrantów i chętnych do emigracji jest to kłopotliwa sprawa. Jak udowodnić, że dokument szkolny wystawiony w Stalinavar nie jest świadectwem fałszywym? Nieraz byłem pytany, co to jest Stalinschtadt, Stalino w Albanii czy nasz Stalinogród. I wobec zmowy milczenia autorytatywnych źródeł procedury urzędowe przedłużają się w nieskończoność.  

Gdzieś zasłyszałem, że Odessa no krótko nazywała się 'Antonescu', a to w wyniku wkroczenia tam armii rumuńskiej uczestniczącej w walce przeciw Związkowi Radzieckiemu u boku Niemców w 1941 roku. Nie mogę jednak tej wiadomości potwierdzić. "Pomożecie?"

[QZD01::068];[TZE02::258]; en: [TRA03::010]

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


maj 2004

v.51

  Site Meter