Jedno zdumienie dziennie...

 

 zestawienia tematyczne 

 
 

Rekordy toksyczności. 

Szkodliwym może okazać się wszystko co spożywamy czy z czym się stykamy, jeżeli zażywamy tego w nadmiarze (spróbujmy wypić dwa wiadra wody...). 
Natomiast za substancje toksyczne przyjęto uważać te związki chemiczne, których pobranie czy spożycie wywołuje objawy patologiczne, przy tym przyjęto określać stopień szkodliwości umownie i za substancje szkodliwe uznaje się to wszystko, co pobrane w ilości 200 do 2000 mg na kilogram ciała wywołuje skutki patologiczne, za toksyczne uznaje się to, już w ilości 25 do 200 mg wywołuje takie skutki, natomiast jeśli jakaś substancja w ilości poniżej 25 mg/kg żywej masy jest szkodliwa, uważana jest za substancję bardzo toksyczną. Oczywiście określenie 'szkodliwa substancja' czy 'skutki' nie jest ścisłe i toksykolodzy posługują się bardziej obiektywnym wskaźnikiem szkodliwości, tzw. LD50 wyrażanym w miligramach na kilogram masy (Lethal Dose 50%). Jeśli mówimy, że np. alkohol etylowy (spirytus) ma LD50 7000, oznacza to, że podanie 7g alkoholu na kilogram masy ciała spowoduje skutki śmiertelne u połowy badanych osobników. Stosunkowo rzadko można określić ścisłe dozy pobrane przez ochlapusów, choć czasem tak bywa po libacjach. Dla prostoty przyjęto badania prowadzić na szczurach które, może się wydawać dziwne, podobnie jak ludzie reagują na te same trucizny. Oczywiście wiele zależy od sposobu podania, ale w przypadku badania pokarmów i zawartych w nich składnikach LD50 oznacza ilości pobrane doustnie lub dogębnie. Warto popatrzeć na poniższą tabelkę:

SUBSTANCJA

LD50 mg/kg żywej masy

 alkohol etylowy (spirytus)

7

000
 sól kuchenna     NaCl 3 000
 Siarczan miedzi CuSO4 1 500
 DDT 1 100
 nikotyna   60 - 200*
 karbofuran (pestycyd)   002
 cyjanowodór     HCN   001,5*
 strychnina

(1 mg/kg)

001
 scillaren **

(200 µg/kg)

000,2
 dioksyna

(20 µg/kg)

000,02   
 tetrodotoksyna***

(10 µg/kg)

000,01
 rycyna 

(0,25 ng/kg)

000,000.000.250 
 botulina A ****

(30 pg/kg)

000,000.000.03

*) duże wahania w zależności od sposobu zażycia i badania
**) w roślinach rodzaju Scilla i in.
***) trucizna występująca w rybach fugu, specjalności japońskiej
kuchni (kolcobrzuchy, rodz. Tetraodontidae)
****) najbardziej toksyczna forma spośród kilku poznanych. 

Jak widać, poczciwa strychnina, postrach amerykańskich ptaków, na które poluje się strzałkami wystrzelanymi z dmuchaw, jest po prostu ciasteczkiem deserowym w porównaniu do botuliny, która jest od niej kilkadziesiąt milionów razy bardziej toksyczna. Cyjanowodór stosowany w komorach gazowych jest tak samo 'niewinny' pod względem toksyczności, jak strychnina. Natomiast sól kuchenna, którą codziennie musimy spożywać, jest ponad dwa razy bardziej trująca niż spirytus, czyli ponad pięciokrotnie bardziej trująca od 'czyściochy'. Rzecz w tym, że niejeden desperat potrafi wypić litr wódki, ale nie słyszałem o przypadku zjedzenia przez kogokolwiek ćwiartki soli za jednym posiedzeniem. 
Równocześnie DDT, herbicyd którym swego czasu obsypywano dzieci w akcji odwszawiania jak pudrem kosmetycznym, a który tyle szkód narobił i robi w środowisku, jest tylko trzykrotnie bardziej trujący od soli. Natomiast nowe pestycydy, jak karbofuran czy monokrotofos są zbliżone pod względem toksyczności do osławionego kwasu pruskiego HCN, czyli cyjanowodoru czy jego soli potasowej KCN. Botulina (o której wkrótce), najbardziej trująca substancja jaką znamy, jest około sto milionów razy bardziej toksyczna od cyjanowodoru. Spotykamy się z tą trucizną częściej niż pryzpuszczamy, a z jej producentem, Clostridium botulinum,  jesteśmy za pan brat ..  

[QZD00::084];[QHB01-094]

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


kwiecień 2004

v.49

  Site Meter