Jedno zdumienie dziennie...

 

 zestawienia tematyczne 

 

 Zmartwychwstanie. 

"A po sabacie, o świcie pierwszego dnia tygodnia, przyszła Maria Magdalena i druga Maria, aby obejrzeć grób." (Mat. 28:1)

A tak to sobie wyobrażał, i kaznodziejom sugerował anonimowy autor Biblii dla ubogich zwanej "Biblia pauperum". Powstała ona pod koniec trzynastego wieku w kręgu benedyktynów i przez kilka stuleci stanowiła coś w rodzaju bryka ułatwiającego przedstawianie najważniejszych tematów biblijnych. Biblię tę wydawano wielokrotnie jako tzw. książkę ksylograficzną - ilustracje każdej karty ryto w bloku drewnianym i odbijano osobno, jakby stemplowano na arkuszu papieru. Na czcionki Gutenberga trzeba było jeszcze czekać kilka wieków. Niniejsze dwie ilustracje pochodzą z kolorowanej kopii zachowanej w bibliotece Archidiecezji w Esztergom (Węgry). 


Widzimy tu Jezusa dziarsko wyskakującego z grobu obstawionego śpiącymi strażnikami. Druga ilustracja przedstawia anioła przy pustym grobie i akurat przybyłe, stropione wyraźnie, trzy Maryje ("Trzy Maryje poszły, drogie maście nioooosły..., chciały Chrystusa pomazaaaać, Jemu cześć i chwałę daaaać, Alleluja...!" - jak śpiewa się w polskich kościołach.) 

    

Następna ilustracja pochodzi z zupełnie innych czasów. Jest to obraz malowany w latach 1512 - 1516 na skrzydle ołtarza w Isenheim koło Miluzy (obecnie we Francji na granicy Niemiec). Autorem jest znany malarz szesnastowieczny Matthias Grünewald. Tu, Chrystus Zwycięski, w aureoli, z rozwiniętym całunem, unosi się nad grobem z odrzuconą płytą. Wyraźnie widać stygmata. Milicjanci karygodnie zaniedbują swoje obowiązki służbowe...

  

 

A w sto lat później, kiedy rozwinęła się technika drukarska, Biblia zaczęła docierać do ludu. Pierwsze wydanie Biblii Gutenberga (1454-6) nie było ilustrowane. Natomiast słynne wydanie Biblii w tłumaczeniu Marcina Lutra ilustrował w latach 1625 - 1628 Mateusz Merian. Posługiwał się techniką miedziorytniczą i wykonał dwieście wspaniałych miedziorytów ilustrujących wszystkie ważne momenty opisane w Biblii. Biblię wydano w Strasburgu w roku 1630.

Tu Zmartwychwstanie przedstawia się nieco inaczej. Niektórzy strażnicy są wyraźnie przestraszeni, inni jeszcze śpią, a trzy Maryje z naczyniami w ręku akurat zmierzają do grobu Chrystusa. Sam Chrystus zwycięsko unosi się w aureoli nad grobem. 
Technika miedziorytnicza pozwalała przedstawić na stosunkowo małej powierzchni pojedynczej strony książki znacznie bardziej wycyzelowane szczegóły. Biblia Lutra ilustrowana przez Meriana od setek lat cieszy się szacunkiem w krajach protestanckich i wydawana jest do dziś 
(powyższa reprodukcja pochodzi z wydania 1983)

[QZD00::051];[QAB04::266]t29,30;[QAB00::541]b,p207

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


marzec 2004

v.47

  Site Meter