| |
Zmartwychwstanie.
"A po sabacie, o świcie
pierwszego dnia tygodnia, przyszła Maria Magdalena i druga Maria, aby
obejrzeć grób." (Mat. 28:1)
A tak to sobie wyobrażał, i kaznodziejom sugerował anonimowy autor
Biblii dla ubogich zwanej "Biblia pauperum". Powstała ona pod
koniec trzynastego wieku w kręgu benedyktynów i przez kilka stuleci
stanowiła coś w rodzaju bryka ułatwiającego przedstawianie najważniejszych
tematów biblijnych. Biblię tę wydawano wielokrotnie jako tzw. książkę
ksylograficzną - ilustracje każdej karty ryto w bloku drewnianym i
odbijano osobno, jakby stemplowano na arkuszu papieru. Na czcionki
Gutenberga trzeba było jeszcze czekać kilka wieków. Niniejsze dwie
ilustracje pochodzą z kolorowanej kopii zachowanej w bibliotece
Archidiecezji w Esztergom (Węgry).
Widzimy tu Jezusa dziarsko wyskakującego z grobu obstawionego śpiącymi
strażnikami. Druga ilustracja przedstawia anioła przy pustym grobie i
akurat przybyłe, stropione wyraźnie, trzy Maryje ("Trzy Maryje
poszły, drogie maście nioooosły..., chciały Chrystusa pomazaaaać,
Jemu cześć i chwałę daaaać, Alleluja...!" - jak śpiewa
się w polskich kościołach.)

Następna ilustracja pochodzi z zupełnie innych czasów.
Jest to obraz malowany w latach 1512 - 1516 na skrzydle ołtarza w
Isenheim koło Miluzy (obecnie we Francji na granicy Niemiec). Autorem
jest znany malarz szesnastowieczny Matthias Grünewald. Tu, Chrystus
Zwycięski, w aureoli, z rozwiniętym całunem, unosi się nad grobem z odrzuconą płytą. Wyraźnie widać stygmata.
Milicjanci karygodnie zaniedbują swoje obowiązki służbowe...
|
|
|
A w sto lat później, kiedy rozwinęła się
technika drukarska, Biblia zaczęła docierać do ludu. Pierwsze wydanie
Biblii Gutenberga (1454-6) nie było ilustrowane. Natomiast słynne wydanie
Biblii w tłumaczeniu Marcina Lutra ilustrował w latach 1625 - 1628
Mateusz Merian. Posługiwał się techniką miedziorytniczą i wykonał
dwieście wspaniałych miedziorytów ilustrujących wszystkie ważne
momenty opisane w Biblii. Biblię wydano w Strasburgu w roku 1630.

Tu Zmartwychwstanie przedstawia się nieco inaczej.
Niektórzy strażnicy są wyraźnie przestraszeni, inni jeszcze śpią,
a trzy Maryje z naczyniami w ręku akurat zmierzają do grobu Chrystusa.
Sam Chrystus zwycięsko unosi się w aureoli nad grobem.
Technika miedziorytnicza pozwalała przedstawić na stosunkowo małej
powierzchni pojedynczej strony książki znacznie bardziej wycyzelowane
szczegóły. Biblia Lutra ilustrowana przez Meriana od setek lat cieszy się szacunkiem w krajach
protestanckich i wydawana jest do dziś (powyższa reprodukcja
pochodzi z wydania 1983).
[QZD00::051];[QAB04::266]t29,30;[QAB00::541]b,p207
|
|