sen

Rośliny, które mają sny.

Dla australijskich aborygenów, kilkuset plemion zamieszkujących ten kontynent od kilkudziesięciu tysięcy lat, cały świat, przeszłość, przyszłość i teraźniejszość, a także poszczególne zjawiska, przedmioty i tereny to jeden wielki Sen. Świat aborygenów jest pełen tajemnic i

"- co jest ważne, jest poza możliwością wytłumaczenia - to pierwsza rzecz, jaką trzeba zrozumieć. Jak coś przestaje być tajemnicze, przestaje być prawdziwe -"

- tak to ujął David Mowaljarlai, starszy plemienia Ngarinyin z rejonu Kimberley.
Wierzenia, sztuka, obyczaje i obrządki to sposób porozumiewania się z przodkami i wszelkimi zjawiskami świata. Aby porozumiewanie było skuteczne, musi ono być poprawne. Stąd powstała bardzo skomplikowana symbolika zachowań i wierzeń, a wymagania poprawności pociągnęły za sobą utrwalenie, pewne skostnienie stylu trwającego być może przez setki i tysiące lat.
Szczególnie uderzający jest sposób przedstawiania w sztuce roślin, zwierząt, i zjawisk przyrody, na równi z ludźmi, duchami przodków i sił sprawczych.
Chyba to jedyna kultura, gdzie rośliny śnią i przedstawia się to w malarstwie.
Obok malowidło na drzwiach szkoły w Yuendumu wykonane przez Cookie Japaljarri Syewarta przedstawia sen pomidora pustynnego (Solanum centrale) i pochrzynu (Dioscorea sp.), ważnych roślin dla zbierackich ludów Australii.

A tak 'śni' ziemniak pustynny na obrazie autorstwa Paddy Jampalwarnu, opiekuna plemiennej 'Krainy Snu' w Kulingalimpa-Mirirrinyungu.
Znający symbolikę plemienną odczytać tu mogą jak ziemniak śni o przodku wszystkich ziemniaków pustynnych, który wędrował od Lirlpurri do Pijangarangara rozsiewając w czasie wędrówki nasiona na wszystkie strony dla pożytku ludzi.

A tu widzimy 'sen nasion'. Obraz autorstwa Jimmy Jampijinpa Robertson przedstawia nasiona śniące o tym, jak kobiety (te duże półkola) ucierają je na kamieniu odłożywszy przed siebie tyczki, a dzieci (małe półkola) przyglądają się robocie i starają się uszczknąć co nieco, za co je matki karcą. Utarte nasiona gotuje się w dużym okrągłym naczyniu. Na obrzeżach widać suche strączyny, z których je wyłuskano.

Można sobie pośnić, jakby przedstawiała się botanika opisowa, gdyby aborygeni podłożyli podwaliny wiedzy o roślinach. Wtedy studenci, zamiast obkuwać nazwy łacińskie i wzory kwiatowe, obkuwali by we śnie systematykę snów botanicznych i sposoby jej przedstawiania... To by dopiero był piękny przedmiot, nie to co teraz..

[QZD00::014];RCP05045\24\099;QCP050090\16\098,094


	*Jedno zdumienie dziennie...*
zestawienia tematyczne