zestawienia tematyczne 


 
rzeźba współczesna

 Maoryska trójpalczastość. 

Maorysi przybyli na bezludne wyspy Aotearoa, teraz nazywane Nową Zelandią, około tysiąc lat temu. Była to wyprawa odkrywcza, a nie przypadkowo zapędzone wiatrami łodzie, ponieważ zdobywcy przywieźli ze sobą narzędzia, nie tylko rybackie, rośliny uprawne i kilka gatunków zwierząt. Znali się na obróbce drewna, kamienia i kości, nie znali natomiast metali i ceramiki. Choć sztuka maoryska nosi wyraźne cechy łączące ją ze sztuką wysp wschodniej Polinezji, w zakresie rzeźby w drewnie, kości i tatuażu ma cechy swoiste i niepowtarzalne. 


Poupou


Kupe

Nikt nie wie dlaczego maoryscy bogowie, przodkowie, bohaterzy legend mieli po trzy palce. Widać to na setkach rzeźb i płaskorzeźb, słupów ozdobnych, bramach i bardziej uroczystym sprzęcie domowym. Rzadko cztery, czy pięć palców doliczyć się można tylko zupełnie wyjątkowo (czasem oprócz trzech palców zaznaczony jest bardzo mizerny i zniekształcony kciuk). A rzeźby i płaskorzeźby trójpalczastych postaci tworzone były przez ludowych artystów od dawna, zarówno na Wyspie Północnej jak i Południowej, przez artystów wszystkich plemion i szczepów maoryskich. 
Sami Maorysi tłumaczą powstanie tej konwencji na najróżniejsze sposoby. Jedni uważają, że Tiki, pierwszy człowiek, miał tylko trzy palce i takie wizerunki zostawił sam po sobie. Inni twierdzą, że Nuku-wai-teko, wynalazca rzeźby w drewnie, miał trzy palce i stąd takie przedstawianie postaci ludzkich i boskich. Jest jeszcze kilka innych, barwnych wielce legend wyjaśniających tę dziwną konwencję, którą przeniesiono nawet do chrześcijańskiej sztuki religijnej, jak o tym była już mowa. 
No cóż, Egipcjanie mieli prawo widzieć ludzi tylko z profilu, Majowie w przedziwnych esach-floresach, mają prawo Maorysi dostrzegać tylko trzy palce..

[QZD00007]4,4,5;ART29-021p244

 
    teteko (1769)    


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


luty 2004

v.42

  Site Meter