Pieluszki dla Bożego Dziecięcia. 

Co tam owijać w bawełnę. Spójrzmy prawdzie w oczy. Jezusek, jak każde dziecko, potrzebował pieluch i trzeba było je skądsiś brać. A że czasy dla Świętej Rodziny były ciężkie, Św. Józef, choć ex definitione genetycznie nie miał nic wspólnego z Dzieciątkiem, postanowił sprostać sytuacji. Sprawę tę przedstawił artystycznie Mistrz z Antwerpii w poliptyku namalowanym ok. r. 1400. Widzimy tu Najświętszą Marię Pannę na pięknym, bogatym łożu, widocznie wkrótce po porodzie, ale ozdobna pościel ułożona jest na słomie. W głębi widać gołe Dzieciątko, niańkę w pięknym brokatowym stroju przepasaną gustownym fartuszkiem, i bydlątka ze zrozumieniem obserwujące sytuację. Wszystkiemu przypatruje się z niebios sam Bóg Ojciec, a z ruchu ręki wnioskować można, że rzecz dzieje się pod Jego okiem, a może nawet w wyniku bezpośredniej instrukcji. 
Na pierwszym planie widzimy Świętego Józefa z nożem w ręku rozcinającego nogawkę spodni w intencji przyszykowania pieluszek. O pampersach nikt wtedy przecież nie słyszał. Żeby nie było wątpliwości, spod czerwonej tuniki wystaje goła noga Św. Józefa. Komentatorka obrazu, znana siostra Wendy, zastanawia się, czemu na pieluszki nie wzięto delikatnego fartuszka niańki. Ale niańka najwyraźniej też jest przysłana z niebios, o czym świadczy aureola, i widocznie musiała się stosować do zawodowych przepisów dotyczących umundurowania nianiek. 
Siostra Wendy wyjaśnia także, jakie były motywy takiego przedstawienia Świętej Rodziny. Otóż pod koniec piętnastego wieku Akwizgran (obecnie Aachen) stał się ośrodkiem pielgrzymek do relikwii, którą były odnalezione w cudowny sposób spodnie Św. Józefa z jedną nogawką. Najwyraźniej nieznany z nazwiska mecenas sztuki (teraz byłby to sponsor) pragnął uwiecznić przyczyny owych pielgrzymek do Aachen. 


Boże Narodzenie, Mistrz z Antwerpii, ok. 1400.
Tempera na drzewie (33 x 21 cm), 
obecnie w Museum Mayer van den Bergh, Antwerpia

[QZC08::047];QCP05099\01\060;20031213 

 

 

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


październik  2003

v.36

  Site Meter