guaraná


Piranie a kawa w stylu Tapajoz. 

Wprawdzie kawa, jaką piją od setek lat Indianie z plemienia Tapajoz w dorzeczu Amazonki nie ma nic wspólnego z naszą kawą w sensie botanicznym, to w sensie gastronomicznym jest to zwykła kawa, nieco egzotyczna, i znacznie mocniejsza. Napój ten, zwany w Ameryce Południowej guaraná, wyrabiany jest z nasion rośliny o nazwie Paullinia cupana, długiego, zdrewniałego pnącza (rodz. Sapindaceae), przypominającego winorośl. Nasiona guarany, bardzo twarde,  są trzykrotnie bogatsze w kafeinę niż kawa. Ale używa się i handluje guaraną w postaci czarnych, bardzo twardych  laseczek czy patyków. Procedura wytwarzania i spożywania guarany jest zupełnie inna niż kawy. Najpierw nasiona proszkuje się, a że w warunkach Amazonii jest to materiał nietrwały, łatwo atakowany przez pleśnie, proszek ten zaprawia się jakimś koagulantem, formuje w kiełbaski i suszy. W tej postaci nie szkodzi im nawet zamoczenie i tak są zabierane w drogę, a także sprzedawane. Ale laseczki guarany od razu kupuje się ze .. szczękami piranii. Najlepsze są szczęki piraracu, najokazalszej piranii Amazonii. 
Po co komu szczęki piranii do picia kawy? A no, sprawa jest prosta. Indianie Amazonii nie znali metalurgii, nie dysponowali żadnymi narzędziami metalowymi. A laseczki guarany, bardzo twarde, trzeba przed przygotowaniem napoju uskrobać i jako proszek wsypać do wody. Pije się zawiesinę proszku guarany uskrobanego szczękami piranii jak bardzo ostrym i sprawnym pilnikiem. 
I ta dziwna współpraca amazońskiego pnącza z technologią opartą na uzębieniu piranii utrzymywała przez wiele lat portugalski handel diamentami. Indianie Tapajoz, jako niewolnicy portugalscy, wędrowali między statkami portugalskimi a Diamantiną, ośrodkiem diamentowym daleko ponad kataraktami Amazonki. Niezwykle forsowna trasa była do pokonania tylko przy użyciu guarany jako od dawna znanego Indianom stymulanta. 
Obecnie guarana znajduje się w handlu zarówno w postaci laseczek jak i gotowego, orzeźwiającego napoju. 

[QZC08::013]2,4;[QAB05::331]p173;[QAB00::162]p583

 


 

witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)


październik  2003

v.29

  Site Meter