muszelka kauri, czyli porcelanka
(Cypraea moneta)


Najdłużej funkcjonująca waluta świata.

Tysiąc lat temu Maldiwy, obecnie mało znany archipelag osłaniający Indie południowe i Sri Lankę od wschodu, był światową mennicą, gdzie wprawdzie pieniędzy nie bito, ale hodowano w morzu. Już wtedy opisano Maldiwy jako źródło monety dla wielu ówczesnych krajów jak Chiny, Bengal i kraje arabskie, ale historia tej mennicy jest znacznie dłuższa, i to aż o jakieś dwa lub trzy tysiące lat.
W Lothal, porcie obsługującym Mohendżo-Daro, centrum jednej z najstarszych cywilizacji świata, tzw. cywilizacji Doliny Indusu, znaleziono muszelki porcelanki, a okres rozwoju tej cywilizacji datuje się od 2500 p.n.C. do 1500 p.n.C., kiedy to cywilizacja ta upadła i port przestał istnieć.
W Chinach muszelki używane były jako środek płatniczy już w początkach drugiego tysiąclecia p.n.C., natomiast około 1600 p.n.C. wśród piktogramów chińskich widnieje taki oto znaczek (strzałka wyznacza ewolucję prymitywnego piktogramu do jego bardziej abstrakcyjnej formy): 
           
Piktogram oparty na motywie muszelki kauri, a oznaczający 'bei' - czynności związane z handlem i pieniędzmi. W Chinach zaopatrzenie w muszelkową monetę w dostatecznej ilości nie było proste. Import muszelek z dalekiego archipelagu był kosztowny i niebezpieczny, zaczęto więc na miejscu produkować pieniądze zastępcze, ale będące kopią muszelki kauri!.
Za dynastii Shang (1766-1122 BC) robiono to najpierw rzeźbiąc odpowiedni zarys w materiale z innych muszli, potem z kości, wreszcie odlewano z pozłacanego brązu (p. niżej). Były też pieniążki z ołowiu, a dla celów ofiarniczych nawet z gliny. A wszystko robiono na wzór i podobieństwo skromnej Cypreaea moneta i trwało to przez wiele stuleci.      

Do innych regionów świata trafiała, najczęściej bardzo skomplikowanymi drogami, gdzie też pełniła funkcje monety lub symbolu prestiżu i społecznej pozycji właścicieli. I tak było aż do naszych czasów. 
Spośród najróżniejszych form środków płatniczych istniejących na świecie,  takich jak metale w różnych postaciach, atrakcyjne pióra, zwierzęta, kamienie różnych form i kształtów, minerały szlachetne i półszlachetne, futra, płótno, nasiona kakao, liście herbaty, i in., muszle zajmują drugie miejsce co do ważności, zaraz po metalu. 
I tak skromna co do urody muszelka, bo nie względu na piękno została wybrana do tej funkcji, ale ze względu na trwałość i praktyczność, opanowała kawał świata, wiele różnych kultur i służy ludzkości już ponad 4000 lat. 
(p. następna notka)

[QZC06::035];RIQ78-051p156-9;[QNT02::058]; [QNT02::054]

 

 


 

witrynę prowadzi
(C) R. Antoszewski

Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

Site Meter
czerwiec 2003

v.22