Sinapis alba



Wielki Musztardnik Jego Świątobliwości.

Papież Jan XXII  (1316-34), panujący w Awinionie, tak przepadał za musztardą, że stworzył na swoim dworze specjalny urząd 'Wielkiego Musztardnika Jego Świątobliwości' (“grand moutardier du pape”). Obowiązkiem musztardnika było produkowanie i dostarczanie na papieski dwór najwyższej jakości musztardy, ulubionej przyprawy papieża. Złośliwcy jednak mówili, że stanowisko to stworzono specjalnie dla krewniaka papieża, który był tak tępy, że nawet nie można go było mianować kardynałem. Od tego czasu zarozumialca, osobę tępą ale z koneksjami, nazywano 'musztardnikiem papieża'. Papież Klemens VI (1352 - 1362) także przepadał za musztardą i dobry jej producent mógł liczyć na wielkie wpływy na papieskim dworze. Królowie także uważali musztardę za rzecz pierwszej potrzeby. Ludwik XIV zabierał baryłkę musztardy w każdą podróż i mówi się, że zamiłowanie do złotawego ubioru wynikało nie tyle z umiłowania słońca, ile .. musztardy. 

A gorczyca (Sinapis alba, Brassica nigra z krzyżowatych), z której produkuje się musztardę, skromna roślina jednoroczna o złocistożółtych kwiatach znana jest od tysięcy lat. Nasiona gorczycy, zawierające cenny olej oraz szereg glikozydów o ostrym smaku,  znaleziono w wykopaliskach z czasów sumeryjskich, znane były w starożytnych Indiach i Grecji. W Europie, już w czasach średniowiecznych byli musztardnicy osiadli i wędrowni, produkowali musztardę na sprzedaż i pilnie strzegli tajemnicy zawodu i receptur.  Wędrowny musztardnik nosił ze sobą (na sobie) całą wytwórnię, jak widać na załączonej ilustracji. Jeszcze w połowie XX w., także w Polsce, musztardę (i ocet) kupowało się u musztadników lub occiarzy. 
Zawód ten zaginął, jak wiele innych zawodów, pochłonięty przez produkcję fabryczną. Czasem tylko można dostać musztardę domowej roboty na kiermaszach organizowanych przez kółka parafialne lub organizacje dobroczynne. 

[QZC05::046];[QNK04::089];[QNT25::064]jpg


 

witrynę prowadzi
(C) R. Antoszewski

Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

Site Meter
marzec
2003
v.18