Głębokowodne formy życia. 

Jest wręcz rzeczą żenującą przyznać, że w kilkanście lat po 'zdobyciu kosmosu', po kilkunastu latach zadzierania głowy do góry w poszukiwaniu prawdziwych nowości przyrodniczych okazało się, że największych niespodzianek spodziewać się można na ziemi, a ściślej, w morzu. 
W 1977 wykryto w głębinach morskich zupełnie nowe organizmy, a co jeszcze bardziej zdumiewające, zupełnie niazależne energetycznie całe ekosystemy rozwijajace sie bez dopływu światła, w przeciwieństwie do tego co dzieje się na lądzie, gdzie wszystkie łańcuchy pokarmowe zaczynają sie od roślin czerpiących energię ze słońca. 
Omawiane ekosystemy skupione wokół wulkanicznych kominów głębokowodnych (deep sea smokers) czerpią energię z ziemi nie oglądając sie wcale na słońce, któr i tak nigdy tam nie dociera. A podstawy zjawiska są nastpepujące. 

Ruchy płyt tektonicznych powodują zmiany w położeniu kontynentów. Zderzenia płyt tektonicznych pociągają za sobą trzęsienia ziemi i wypiętrzanie się całych łańcuchów górskich. W miejscach rozchodzenia się płyt tektonicznych powstają olbrzymie, czasem ciągnące sie na tysiące kilometrów zapadliska i rowy tektoniczne. Dno rowów tektonicznych znajduje się bliżej gorącej magmy i to powoduje, że gorące skały i wydobywająca się magma uruchamia procesy niespotykane na powierzchni lądów. W gorących strefach dna morskiego powstają olbrzymie kominy, którymi morski wrzątek rwie ku powierzchni morza. Temperatura tego wrzątku wynosić może kilkaset stopni, a możliwe jest to ze względu na wysokie ciśnienia panujące na dnie oceanów. Wrzątek ten bogaty jest w sole mineralne i gazy wulkaniczne. Kontakt z zimną wodą powoduje wytrącanie się soli i tak powstają przedziwne, olbrzymie, często ponad 50 m wysokości, filigranowe struktury podmorskie - podmorskie kominy wulkaniczne. Ale to tylko geologiczna strona zagadnienia. 
Szczegółowsze badania biologiczne przeprowadzone przy pomocy zdalnie sterowanych sond odkrywają przed biologami zupełnie nowe światy. 
Okazuje się, że kominy wulkaniczne bardzo szybko zasiedlane są przez bakterie, głównie bakterie siarkowe, które dzięki chemosyntezie zapoczatkowują łańcuch pokarmowy nie znany na powierzchni ziemi. Podmorskie łańcuchy pokarmowe czerpią energię umożliwiającą produkcję związków organicznych z utleniania siarczków i siarkowodoru. Tak wytworzona biomasa stanowi pokarm dla specyficznych dla tych ekosfer wieloszczetów (Polychaeta z gromady pierścienić - Annelida), przedziwnych zwierzaków, dochodzących do 2-3 metrów dlugosci, wchodzących w najróżniejsze formy symbiozy, komensalizmu i parazytyzmu, dysponujące zupełnie odrębnymi od znanych skąd inąd sposobami zdobywania pokarmu (o czym kiedyś osobno). Wieloszczety z kolei stanowią pokarm dla skorupiaków i ryb, i tak ten nieziemski światek się toczy, niezależnie od tego, co dzieje się w oświetlonej części świata. 

[QZC03::080]dir;[QCU01::072];VA-358p153

 


Typowy komin wulkaniczny
źródło


Populacja wieloszczetów
źródło

inne przykłady: 
komin wulkaniczny 

populacja wieloszczetów

 


witrynę prowadzi
(C) R. Antoszewski

Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

antora@ihug.co.nz
(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

styczeń 2003
v.14

Site Meter