Jedno zdziwienie dziennie - ...


Kakaowy bank.

Ku zdumieniu odkrywców ziarna kakaowe były podstawą systemu monetarnego państwa Azteków, i jak teraz dolar amerykański, były także monetą obiegową większości plemion i państewek opanowywanych przez Hiszpanów. Choć był to pieniądz rosnący na drzewach, trzeba było nim odpowiednio zarządzać, mieć odpowiednie zasoby, bezpieczne banki i system rozprowadzania. 
To dziwne, że mając tak wysoką kulturę technologiczną Aztecy nie posługiwali się wagą, kukurydzę mierzono na objętość, a pieniądze - czyli kakao liczono w sztukach posługując się systemem dwudziestkowym. I tak tzontii było 20x20 sztuk ziaren, 20x400 to xiquipilli sztuk. Transportem pieniędzy pomiędzy poszczególnymi częściami olbrzymiego imperium zajmowali się królewscy tragarze. Uważano, że 3 xiquipilli (24.000 ziarn) to ładunek jednego tragarza.  
Azteckie rezerwy bankowe były jak gdyby połączeniem amerykańskiego Fort Knox z francuskimi piwnicami Ludwika XIV - pokrywano nimi koszta prowadzenia administracji, równocześnie zaopatrywano dwór i niektórych poddanych w smakowity, kosztowny, podniecający i orzeźwiajacy kakaowy napój. 
Dzienne zużycie kakao na dworze Nezahualcoyotl, króla Texcoco wynosiło 4 xiquipillis (32.000 ziaren), co w skali rocznej dawało niebagatelną liczbę około 12 milionów, czyli ładunek 486 tragarzy. Nawet jeśli to wartości przesadzone, jak sądzą niektórzy, dotyczą tylko lennego królestwa, zaś wydatki Montezumy (Motecuhzoma Xocoyotzin) w Tenochtitlan były wielokrotnie większe. Tylko osobistej gwardii Montezumy wydawano dziennie 2000 naczyń kakaowego napoju, nie licząc pensji. 
W głównym banku Montezumy w czasie konkwisty przechowywano 40.000 ładunków tragarzy (prawie miliard ziaren). W czasie, kiedy Montezuma oczekiwał swego losu jako więzień, indiańska służba Hiszpanów dokonała włamania do banku i wkrótce dołączyli się teżHiszpanie. Dzięki temu mamy pojęcie jak ten bank-magazyn ziarn kakaowych był zorganizowany.  
Ziarna mieściły się w olbrzymich pojemnikach plecionych z wikliny, tak wielkich, że sześciu chłopa nie mogło ich objąć. Wewnątrz pojemniki wylepione były gliną, czasem zamknięte były od góry pokrywami i zaoptarzone w drzwiczki upustowe. Każdy pojemnik mieścił 600 ładunków tragarza po 24.000 ziaren każdy. Napad zmniejszył królewskie zasoby o 43 miliony ziaren, co stanowiło zaledwie jedną dzwudziestą rezerw zgromadzonych w banku obliczanych na miliard ziaren. 
Moneta kakaowa odliczana w sztukach, a nie ważona, pomimo przyjęcia wagi w czasach kolonialnych, w życiu codziennym była w obiegu jeszcze przez 300 lat po upadku państwa Montezumy. 

QNK02-035;QRE00-222;QCP050\71\04\112
 

owoc i ziarno kakaowe (Theobroma cacao)


 

witrynę prowadzi
(C) R. Antoszewski

Titirangi, Auckland, Nowa Zelandia

antora@ihug.co.nz
(wybrane z publ. R. Antoszewskiego)

sierpień 2002
v.8

Site Meter