Kurioza naukowe / Scientific curiosities ISSN 1176-7545; rok XV; No 3525

Zestawienie tematyczne prowadzone na bieżąco

notka poprzednia                                     zestawienie miesięczne                                           notka następna

 

Jedno zdumienie dziennie...

 

.

Śpiew nietoperza.

Kiedy mówimy o śoiewających zwierzętach, zwykle mamy na myśli ptaki z bardzo zróżnicowanymi trelami i starannym wykonastwie. Ale tak nie jest. 
Świat nietoperzy co i raz zaskakuje nas swoimi umiejętnościami i zwyczajami, w miarę jak współczesne techniki badawcze coraz lepiej umżliwiają ich podpatrywanie. O nowym sposobie oglądania świata przy pomocy fal dźwiękowych wiedziano już w drugiej połowie XVIII wieku. Autorytetu Cuviera, który uznał badania Spallanzaniego za błędne spowodował, że przez ponad 200 lat nikt nie odważył się podjąć badań nad 'obsłuchiwaniem' świata przez nietoperze. Dopiero w latach trzydziestych ubiegłego wieku ostatecznie ustalono, że nietoperze widzą świat uszami robiąc to w zakresie niesłyszalnym dla człowieka. W tym zakresie częstotliwości wysyłają też sygnały w obronie swojego terytorium. Jednak dopiero teraz okazało się, że to nie tylko są okrzyki, ale całe melodie, pięknie ułożone, ze swoimi frazami, sylabami i powtórzeniami oraz rytmem. Tak więc nietoperze posługują się ultradźwiękami nie tylko na sposób sonara, ale w taki sam sposób jak ptaki. Przekazują informacje o miejscu pobytu podczas zalotów, dają znać w sposób gatunkowo specyficzny o zakresie swoich terytoriów.  Jak wykryto ostatnio, że ponad dwadzieścia gatunków nietoperzy posługuje się śpiewem jak ptaki. 

Tak na przykład śpiewa Saccopteryx bilineata z rodziny upiorowatych (Emballonuridae). Krótkiej melodyjki posłuchać można tu)


Saccopteryx sp.

Posługuje się ultradźwiękami dla echolokacji, ale także do celów bardziej osobistych. Szczególnie interesujące jest gaworzenie (gużenie) małych nietoperzątek. Maluchy te bardzo wcześnie trelują w sposób dosyć bezładny powtarzając dźwięki rodziców, potem stopniowo je udoskonalają. Jest to drugi przypadek gużenia dzieci wśród ssaków, poza człowiekiem i niektórymi naczelnymi. Inną szczególną cechą tego gatunku jest posługiwanie się sygnałami zapachowymi w celu znalezienia partnera. Otóż na skrzydłach mają małe woreczki które wypełniają moczem i wydzielinami gruczołów, machają skrzydłami i w ten sposób, że otaczają samicę zniewalającą chmurą perfum.

Lironos afrykański (Cardioderma cor, rodzina Megadermatidae) poluje na gekony, a nawet jaszczurki oraz inne mniejsze nietoperze lokalizując je echolokacyjnie. Silne to zwierzę, potrafi poderwą cię do lotu obciążone pokarmem równym jego masie na głodniaka. A do innych celów posługuje się śpiewem, krótki fragment tego śpiewu posłuchać możeny tu

Przegląd nietoperzowych melodii znajduje się tu.

 

 

 

To dwojakie używanie ultradźwięków jest jeszcze jednym przykładem niezwykłej 'pomysłowości' świata żywego. Wypracowano tam techniki poznawcze wiele milionów lat przed pojawieniem się człowieka i przed jego wynalazkami. 

Szereg notek o nietoperzach znajduje się w wykaze tematycznym.

[QZE12::104];[QEP24::009];[QEP65::116]
w sieci: 26.8.2014; nr 3525

 


witrynę prowadzi
© R. Antoszewski
Titirangi, Auckland, 
Nowa Zelandia

(wybrane do publ. R. Antoszewskiego)

  Site Meter